«هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ»، دعای عبادالرحمن در راستای ایجاد خانواده مهدوی ع
1394/07/28
«هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ»، دعای عبادالرحمن در راستای ایجاد خانواده مهدوی ع
سه شنبه 6 محرم الحرام 1437 -منزل آقای روزبه-جلسات خانواده
بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین توکلت علی الله
وجود ارتباط و نظم در بین بحثهای جلسات خانوده
خداوند توفیق داد در جمع دوستان بحث خانواده را دنبال میکنیم، چند جلسهای در گذشته بحث خانواده دنبال شد، چند جلسه به همین شکل بحثهای خانواده را دنبال کنیم، مثلا به جلسهی دهم دوازدهم رسیدیم برگردیم یک بار جلسات خانواده را جمع بندی کنیم، ببینیم ارتباطات بحثها با هم چی بوده. الان اگر دوستان به ذهنشون رسید ارتباطات با هم چی بوده خب خدا را شکر، یا در یه حدی ارتباطات را دیدند خدا را شکر، اگر هم نبود از همون بحث استفاده ببرند، یعنی از بحث همون جلسه استفاده ببرند. خب ما یک جلسهی اول از کلیاتی از بحث خانواده صحبت کردیم اگر خاطرتون باشه با محوریت بحثهای سلیمان(علیه السلام) در جلسهی دوم بحث جذب نور به سمت خانه صحبت شد، در جلسهی سوم بحث معارفی "عین الله" صحبت شد، در این جلسه اگر خداوند توفیق بده بحثی را دنبال کنیم با عنوان «قُرَّة عین». هدیه به پیشگاه اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) صلواتی بفرستیم.
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
اثرگذاری اعین الله در ماجرای نوح ع
عرض شد در نظام خداوند موضوعی وجود داره با عنوان "عین الله"، أعیُنِ الله" عینهای خدا، عین اللهها؛ که این اشیاء خداوندی بسیار قیمتی هستند، قیمتشون را از کجا میفهمیم؟ از برخی از آیات قرآن، در ماجراهای عظیمی که نوح(علیه السلام) با اونها قراره که دست و پنجره نرم کنه یکی از اشیاء و موضوعات خداوندی که با ایشون همراه میشه ماجرای "عین الله" هست، انگار خداوند در دوران گذشته تا زمان نوح(علیه السلام) یک بار در زندگی نوح(علیه السلام) در مقدمات طوفان که ماجرای ساختن کشتی نوح هست و در ماجرای حرکت در طوفان بوسیلهی کشتی یه فلش میزنه، ماجرای عین الله را باز میکنه، «بِأَعْيُنِنا»، با عین الله آشنا بشو، ببین چقدر قیمتی هست، ببین چقدر ارزش داره.
صحنهسازی خداوند در دوران کودکی موسی ع، برای تربیت شدن او بوسیله عین الله
در ماجرای موسی(علیه السلام) همین ماجرا اتفاق میافته، برای ما درس هست، ماجرای موسی(علیه السلام) را ببینیم، موسی(علیه السلام) وقتی میرسه به رسالت و در کنار اون درخت و مکالمهی با خدا و بعد از این که خداوند به او آیات میده و مامور میشه که بره سراغ فرعون خداوند براش یادآوری میکنه: ای موسی اگه تو خودت بودی این نمیشدی، اگه هر کس دیگهای هم بالا سر تو بود این نمیشدی، اگه مادرت تو را تربیت میکرد این نمیشدی، اگه هر کسی بالای سر تو بود تو این نمیشدی، موسی! من به مادر تو وحی کردم موقعی که تو نوزاد بودی، تازه به دنیا اومده بودی، تو را بذاره توی یه تابوتی بگذاره در دریا، از دریا تو را آوردم به سمت ساحلی که اونجا دشمن من و دشمن تو بود، یعنی فرعون، تو را رسوندم به دست اون و در وجود تو محبت خودم را قرار دادم. موسی(علیه السلام) اینجا براش سوال میشه، خدایا چرا با من این کار رو کردی؟ چرا وقتی نوزاد بودم به مادرم وحی کردی که من را بگذاره تو آب؟ خب این چکاری هست؟ بعد من را برسونی دست دشمنم؟ دست کسی که الان که من رسول تو هستم و آیات دست من هست میگی برو، برو سراغ اون، برو سراغ فرعون، من موقعی که نوزاد بودم من را گذاشتی توی آب من رفتم و من را رسوندی که دست اون؟ چرا؟ تا این که خودم تو را تربیت کنم، خودم تو را رشد بدم، خودم تو را بسازم. خب خدایا میخواستی چجوری من را بسازی؟ من را فرستادی در دست و بال دشمن، موقعی که یک نوزاد ضعیف بی دفاع بودم، «عَلى عَيْني» با یک عینی متعلق به خودم تو را بسازم، تو ساخته بشی، هیچ چیز دیگهای وسط نباشه، دوستان برای آدم سوال میشد، اگر این نبود میگفتیم چطور موسی در دربار فرعون موسی شد؟ شما دنبال معجزه میخواهی بگردی نگاه نکن به عصا انداخته شد و شد مار، شد اژدها، معجزه اینه، موسی نوزاد ضعیف در دربار فرعون بشه موسی، چیزی که برخی از دانشمندان در غرب و در مکاتب دیگه میپردازند براشون سوال جدی هست، بخاطر این نمیتونند حلش کنند مثلا در همین فیلمی که از موسی(علیه السلام) غربی ها ساختند و اخیرا هم تولید شد خب این ها این ماجرا را نتونستند درک کنند، لذا نتونستند یک تفاوت جدی بین کسی که در دربار فرعون تربیت میشه با مسلک و منش فرعون قائل بشند، برای اونها سوال هست که چطور قرآن نگاهش اینه که یه کسی در دربار فرعون باشه و بعد اینی بشه که قرآن میگه، میگن نمیشه، یه کسی از نوزادی اونجا باشه و بعد این بشه، نمیشه! پاسخش اینجاست، چون میخواستم تو را با عین خودم درستت کنم از همون بچگی تو را از مادرت جدا کردم، گفتم بذار در دریا بره دست دشمن، البته بعدا مادرش را بخاطر خود مادرش میاره پیش موسی(علیه السلام) ولی نه بخاطر موسی، تو را میخواستم «علی عینی» خودم تربیت کنم. بخاطر این که مادر موسی(علیه السلام) بی قراری میکرد، بخاطر این که بیقراری های مادر موسی(علیه السلام) مرتفع بشه مادر موسی(علیه السلام) را خداوند برنامهای ترتیب میده که او را بیاره کنار موسی(علیه السلام) ولی تربیت موسی(علیه السلام) با چی بوده؟ «علی عینی»، «علی عین الله» بر اساس عین خدا. ما اینجوری ماجرا را ببینیم.
اعین الله، پشتوانه رسول الله ص
ببینید در زمان بیاییم جلو، خدایا یه بار در ماجرای نوح(علیه السلام) بحث "عین الله" را مطرح کردی، اومدیم جلوتر در ماجرای موسی(علیه السلام) به این شکل بحث "عین الله" را مطرح میکنی، بیاییم جلوتر در ماجرای سید ما رسول الله(صلوات الله علیه) مطرح میشه که «وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا» رسول الله! میدونی ماجرا چیه؟ پیشتوانهی «اعین» ماست، حالا شما برخی از ماجراهایی که در مورد سید ما رسول الله(صلوات الله علیه) در قرآن مطرح هست را میخواهی جاش رو پیدا کنی بیار بذار اینجا، ای رسول! تو یتیم بودی کی دستت را گرفت؟ ما تو را یتیم پیدا کردیم، اون موقعی که یتیم بودی کی به تو پناه داد؟ بیاییم ماجرای رسول الله(صلوات الله علیه) را ببینیم، ایشون هم تقریبا مانند موسی(علیه السلام) از ابتدای زندگی از بهرهمندی از پدر و مادر محروم میشند، ای رسول! تو یتیم بودی، هیچکی را نداشتی، من نگهت داشتم، در این جا ببینید، خداوند میفرماید که «إِنَّكَ بِأَعْيُنِنا»، نگاههای ما به تو بود، چشمهای ما به تو بود.
برتری رسول الله ص بر نوح ع و موسی ع در موضوع عین الله: ایشان پیوسته در معرض همه چشمهای خدا بودند
در ماجرای نوح(علیه السلام) بحث «أَعْيُنِنا» برای تربیت نوح(علیه السلام) نیست، برای رشد نوح(علیه السلام) نیست، برای جلو بردن یک ماجراست، برای بحث کشتی نوح و جلو بردن کشتی نوح در طوفان هست، نوح(علیه السلام) از «أَعْيُنِنا» در این ماجرا بهرهمند میشه. در ماجرای موسی(علیه السلام) بحث "عین الله" برای تربیت و رشد موسی(علیه السلام) هست، برای اینه که موسی نوزاد ضعیف در دربار فرعون چنان رشد کنه که بشه رسول خدا، کلیم الله، صاحب آیات، و بر اساس اون آیات رسالت خدا را دنبال کنه. ماجرا اینجا نوع اثر گذاری "عین الله" با نوع اثر گذاری "عین الله" در ماجرای نوح(علیه السلام) فرق داره. در ماجرای موسی(علیه السلام) "عین الله" مطرح هست، برای رشد و تربیت موسی(علیه السلام)، در ماجرای رسول الله(صلوات الله علیه) برای رشد و تربیتشون و برای نصرتشون «اعین الله» مطرح هست. آدم میگه عجب، چقدر سید رسول الله(صلوات الله علیه) ماجراش جلوتر از موسی(علیه السلام) هست، در بحث "عین الله". شما لفظ به لفظ مقایسه نکنین، نگید که اینجا در مورد سید ما رسول الله(صلوات الله علیه) "اعیننا" مطرح هست، در ماجرای نوح(علیه السلام) هم "اعیننا" مطرح هست. در ماجرای نوح(علیه السلام) «وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا» کشتی را با کمک اعین ما بساز، بوسیلهی "اعین" ما بساز «وَ وَحْيِنا» و بوسیلهی وحی ما. در ماجرای سید ما رسول الله(صلوات الله علیه) یه اتفاقی قبلش افتاده، "عین الله" در تربیت یک انسان به کار گرفته شده، موسی(علیه السلام)، از نوزادی تا رسالت، اینجا خداوند به رسول الله(صلوات الله علیه) میفرماید که «إِنَّكَ بِأَعْيُنِنا»، تو «بِأَعْيُنِنا» هستی، نه یه ماجرایی از تو، نه این که قراره تو یه کشتی بسازی " بِأَعْيُنِنا» بساز، کلاً تو " بِأَعْيُنِنا" هستی. به فلانی میگیم که، ببین کلا چشمها به تو هستها، حالا اینجا در بحث انسانها مطرح هست، در بحث "عین الله" صحبت که از جانب خدا میشه اثر گذاری مطرح میشه، خدا به یکی بگه چشم به تو هست، برای موسی(علیه السلام) گفته شد که چشم به تو هست، چشم من به تو هست، یک چشم، در مورد رسول الله(صلوات الله علیه) گفته میشه که کلا چشمها به تو هست، کلا چشمهای من به تو هست، « بِأَعْيُنِنا» کلا چشمهای من پشتوانهی تو هست، خب این قیمت رسول الله(صلوات الله) هست، اینه قیمت رسول الله(صلوات الله علیه). وقتی آدم به رسول الله(صلوات الله علیه) توجه میکنه، خدایا! من با کی مواجه هستم؟ کسی که "عین اللهها" به او هستند، "عین اللهها" پشتوانهی او هستند، از کوچکی، از وقتی که بدنیا میاد تا زمانی که از دنیا رحلت میکنند "عین اللهها" پشتوانهی او هستند.
الگوگیری از رسول الله ص در موضوع عین الله: خدایا میشود گوشه چشمی به ما کنی؟
آدم میخواد از رسول الله الگو بگیره، خب بیاد در این زمینهها الگو بگیره، خدایا میشه یه گوشهی از اون "عین اللهها" هم به من باشه؟ میشه یه گوشهای از "عین اللهها" به ما باشه؟ میشه اون اشیائی که تو خلقشون کردی و نام مبارکشون "عین الله" هست، میشه یه بخشی از اونها در یک لحظهای به من باشه؟ این موضوع در گذشته و در جامعهی شیعه مطرح هست، الان که مطرح میکنیم بدونیم معرفت پشت این بحث هست، شما گاهی مطرح میکنی که خدایا! میشه گاهی یه گوشهی چشمی به ما بکنی، یعنی میشه یه گوشهای یک بار، یه لحظه یه "عین الله" پشتوانهی من باشه، همونجوری که پشتوانهی موسی(علیه السلام) شد، همونجوری که پشتوانهی رسول الله(صلوات الله علیه) بودند.
اعین الله، به تعداد اهل بیت ع
خداوند در ماجرای نوح(علیه السلام) از "أَعْيُنِنا» که صحبت میکنه مشخص میشه که آن عین که متعلق به خداست بحث یک عین مطرح نیست، چند تا عین مطرح هست، حالا چندتاست؟ فرض کنید در ظاهر آیات میگیم که نمیدونیم، ولی معلومه که از یکی بیشتره، چند تا مطرح هست، از دو تا هم بیشتره، چند تا مطرح هست، اونجا اون چند تا عین به نصرت نوح(علیه السلام) هستند، اینجا هم مطرح هست در مورد رسول الله(صلوات الله علیه) که "أَعْيُنِنا» این چند عین به نصرت رسول الله(صلوات الله علیه) هستند. در ماجرای موسی(علیه السلام) مطرح هست که «لِتُصْنَعَ عَلى عَيْني» یه عین، کدوم یکی از "عین اللهها" نمیدونیم. در روایات شیعه مطرح هست که اهل بیت(علیهم السلام) مطرح میکنند که ما "عین الله" هستیم و برای کس دیگری مطرح نیست در روایات که او "عین الله" هست، احتمالا این جوری هستها!" پس با احتساب این روایات میشه نتیجه گرفت که با توجه به روایات شیعه، که تعداد "عین اللهها" باید 14 تا باشه. اولا که باید از یکی بیشتر باشه، چون طبق آیات قرآن «أَعْيُنِنا» مطرح باشه، از دو تا هم باید بیشتر باشه، اهل بیت(علیهم السلام) میفرمایند که ما "عین الله" هستیم، مثلا امام حسین(علیه السلام) "عین الله" هست، امام حسن "عین الله" هست، امام سجاد "عین الله" هست، آیا همهی اهل بیت(علیهم السلام) یک "عین الله" هستند؟ میگیم که طبق آیهی قرآن باید چند تا "عین الله" وجود داشته باشه و برای کسی دیگری هم "عین الله" مطرح نیست، پس قریب به احتمال آدم به این نتیجه میرسه که ما باید 14 تا عین الله داشته باشیم.
اواخر سوره فرقان توصیفی از عباد الرحمن که دعا میکنند: خدایا ازواج و ذریات ما برای ما «قُرَّةَ أَعْينٍ» باشند
داستان ماجرای «قُرَّة العین» را دنبال کنیم. ببینید در قرآن بحثی مطرح هست با عنوان «قُرَّة العین»، ما به بحث "عین الله" آشنا شدیم، "عین الله" اشیاء خداوندی که میتونند در موضوعات مختلف به نصرت افراد بیاند و یا در تربیت و ساخته شدن افراد نقش داشته باشند، یه برداشت اولیه که از برخی از آیات قرآن میشه، آیا بیشتر از این هم هست، شاید باشه باید بیشتر بررسی کنیم ولی این که هست. بله در قران بحث «قُرَّة العین» مطرح هست، اون چیز که از «قُرَّة العین» مفهوم میشه و معنا میشه به معنای روشنی چشم هست، به عنوان اصطلاح این طور معنی میشه که صحیح هم هست، میگند فلانی «قُرَّة العین» فلانی هست، یعنی روشنی چشم فلانی، باعث روشنی چشم فلانیه. یه مقدار بیشتر در مورد این مطلب صحبت کنیم. بله در سورهی فرقان اواخر سوره، به عنوان مثال از آیهی 63، خداوند از یکسری افراد خوب صحبت به میان میاره، میفرماد که «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم وَ عِبَادُ الرَّحْمَانِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلىَ الْأَرْضِ هَوْنًا وَ إِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَهِلُونَ قَالُواْ سَلَامًا» میفرماد که عبادالرحمان کسانی هستند که با یه اخلاق وزینی در زمین حرکت میکنند، تو زمین راه میرند و برخوردشون حتی با افراد جاهل برخورد خوبیه، البته ما مسامحتا معنا میکنیمها! معنامون تحتالفظی نیست، « وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَ قِيَامًا»، عبادالرحمان کی هستند؟ و کسایی هستند که بیتوته میکنند برای ربشون هم در حالت سجده و هم در حالت قیام، در حالت سجده و قیام، انگار اینها برای ربشون دائم در حال سجده و قیام هستند، انگار بیتوته کردن اینها فقط سجده کردن و قیام کردن برای خداست، برای ربّشونه، « وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ » اینها کسانی هستند که دعا میکنند خدایا عذاب جهنم را از ما دور کن.( من همهی آیات را مطرح نمیکنم. ) « وَ الَّذِينَ إِذَا أَنفَقُواْ لَمْ يُسْرِفُواْ وَ لَمْ يَقْترُواْ وَ كَانَ بَينْ ذَالِكَ قَوَامًا» اینها کسانی هستند که وقتی انفاق میکنند اسراف نمیکنند، زیاده روی نمیکنند، کم روی هم نمیکنند، افراط و تفریط ندارند، « وَ الَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَاهًا ءَاخَر» اینها کسانی هستند که اله دیگهای را در کنار خدا نمیگیرند برای خودشون و درخواست ندارند، «وَ لَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتىِ حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقّ» کسی را نمیکشند، اینجا را گاهی میشه اینطوری مطرح کرد در معانی که نفسی را که خدا کشتنش را حرام کرده را نمیکشند الا به حق، این معنا خیلی صحیح به نظر نمیرسه، اگه یه نفسی که کشتنش حرام شده را که نباید کشت دیگه. اگر اشتباهی بکنند اینها کسانی هستند که میاند توبه میکنند «إِلَّا مَن تَابَ وَ ءَامَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُوْلَئكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّاتِهِمْ حَسَنَاتٍ » اگر کسانی از اینها اشتباه بکنند بیاند توبه بکنند خدا سیئاتشون را به حسنات تبدیل میکنه. «وَ الَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَ إِذَا مَرُّواْ بِاللَّغْوِ مَرُّواْ كِرَامًا» «وَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بَايَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ يخِرُّواْ عَلَيْهَا صُمًّا وَ عُمْيَانًا»اینها کسانی هستند که وقتی آیات خدا براشون مطرح میشه همین طوری نمیگند به! عجب آیات مطرح شده، چقدر جالب، آیات را میفهمند، واقعا نسبت به آیات سعی میکنند که شنوا باشند، واقعا سعی میکنند که آیات را ببینند، بینا باشند نسبت به آیات، حرف الکی نزنند، نگند چقدر آیات خوبی بود، بهشون میگی چی خوب بود، میگند که همین آیات خوب بود دیگه، کجاش خوب بود، میگند که همین خوب بود، یعنی از کنار آیات وقتی آیات براشون ذکر میشه از کنار آیات به راحتی عبور نمیکنند، آدمهای عمیقی هستند، سعی میکنند یه مقداری عمق بگیرند، با بینایی بیشتر به آیات خدا بپردازند. (اینها در توصیف همون عبادالرحمان هست.)در ادامه دیگه کی هستند؟ «وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَ ذُرِّيَّتِنَا قُرَّةَ أَعْينٍ وَ اجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا» اینها کسانی هستند که از خدا میخواند خدایا « هَبْ لَنَا» به ما ببخش، به ما بده، به ما هبه کن، چی هبه کن؟ «قُرَّةَ أَعْينٍ»به ما « قُرَّةَ أَعْينٍ» هبه کن، « قُرَّةَ أَعْينٍ» را کجا جست و جو میکنند؟ « مِنْ أَزْوَاجِنَا وَ ذُرِّيَّتِنَا» در بین همسران و ذریاتشون، فرزندان و فرزندان فرزندان و اطرافیان نزدیک. (اگه بخواهیم معنای برداشتی ازش داشته باشیم) خدایا یه جوری قرار بده که از بین ازواج ما و ذریات ما برای ما «قُرَّةَ أَعْينٍ» وجود داشته باشه، برای ما « قُرَّةَ أَعْينٍ» باشه. «أُوْلَئكَ يجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبرَواْ وَ يُلَقَّوْنَ فِيهَا تحَيَّةً وَ سَلَمًا» اونها بهشون جزا داده میشه، جزاشون چیه؟ «الغرفه» بخاطر چی؟ بخاطر «بِمَا صَبرَواْ» «وَ يُلَقَّوْنَ فِيهَا تحَيَّةً وَ سَلَمًا» و اونها در اونجا چیزی که ملاقات میکنند تحیت و سلامه. این چند آیه را به عنوان یه مقدمهای داشته باشیم، یه مروری داشتیم که در مورد آیهی 74 بیشتر صحبت بکنیم.
«قرۀ اعین» یعنی محل آرام گرفتن و قرارگاه چشم که ثمرهاش روشنی چشم نیز هست
بله در آیهی 74 سورهی فرقان مطرح هست که «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم وَ الَّذينَ يَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقينَ إِماماً» یک کسایی هستند که در آیات قبل مطرح هستند اینها "عباد الرحمن" هستند، دارای یکسری ویژگیهای اخلاقی و معرفتی خاصی هستند و مرتفع، مثلا یکی از ویژگیهاشون اینه که از کنار آیات خدا به راحتی عبور نمیکنند، در آیات خدا بصیرت دارند، نسبت به آیات خدا شنوا هستند، نسبت به آیات خدا با بینایی رفتار میکنند، اینها کسانی هستند که یک درخواست دارند از خدا، اون درخواست چیه؟ خدایا به ما هبه کن « قُرَّةَ أَعْيُنٍ»، به ما هبه کن چیزی که، در اصطلاح مطرح هست « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» نور چشم، به ما عطا کن چیزی که روشنایی چشممون باشه. اون چیز را کجا هبه کن؟ در فضای همسر و ذریه، در فضای خانواده، یه مقداری بیشتر در مورد « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» میخواهیم صحبت کنیم، « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» یک معنای اصطلاحی داره، یعنی یک برداشت اصطلاحی روشنی چشم، یعنی چیزی که باعث روشنی چشم هست، پس روشنی چشم معنای «قُرَّةَ أَعْيُنٍ» نیست، روشنی تبعهی « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» هست. « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» چیه؟ « قُرَّةَ» یک کلمه هست، «أَعْيُنٍ» کلمهی دوم، یا « قُرَّة عَين» این «أَعْيُنٍ» جمع "عین" هست، «قُرَّةَ» یعنی چی؟ «قُرَّةَ» یعنی محل قرار، «قُرَّةَ أَعْيُنٍ» یعنی چیزی به من عطا کن، «قُرَّةَ عین» من یعنی چی؟ یعنی چیزی به من عطا کن که چشم من به اون قرار بگیره، شما چشم بی قرار شنیدی؟ چشم به چیزی که قرار بگیره اون میشه «قُرَّةَ عین». چشم یه کسی مدام این طرف و اون طرف میچرخه، بی قراره، یه چیزی پیدا میشه که این چشم به او قرار بگیره، میشه «قُرَّةَ عین»، « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» چشم به اون قرار گرفته، تبعش میشه چی؟ آرامش چشم، چشم به اون آرام گرفته، میشه چی؟ میشه نور چشم، مسرت دلخوشی، فرح، اینها تبعاتش هست.
حضرت زهرا آرامش چشم رسول الله ص
حضرت زهرا(سلام الله علیها) « قُرَّةَ عین» رسول هست، یعنی چی؟ یعنی چشم مبارک حضرت رسول(صلوات الله علیه) به ایشون قرار گرفت، اگر بگیم چشم ایشون بی تاب بود، بی قرار بود، قرار چشم ایشون حضرت زهرا(سلام الله علیها) هست، در مورد امام حسین(صلوات الله علیه) داریم که « قُرَّةَ عین البتول»، یعنی چشم حضرت زهرا(سلام الله علیها) قرارش امام حسین(علیه السلام) هست، اون چیزی که بی قراری چشم مبارک حضرت زهرا(سلام الله علیها) را مرتفع میکنه امام حسین هست. از این جا یه بحث معلوم میشه و تعدادی آیات دیگر مربوط به این مطلب یک بحث معلوم میشه و اون قرارگاه چشم، قرارگاه عین، قرارگاه اعین. چشم یه قرارگاهی میخواد.
برداشت اخلاقی از آیه 74 فرقان: چشم خود را در خانوادهات نگه دار
در این جا در آیهی 74 "عباد الرحمان" مطرح هست که می فرمایند «يَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ» از ازواج ما و ذریهی ما ذریههای ما قرار گاه چشم برای ما قرار بده. از این نگاه تو این آیه خیلی بحث هست، حتی بحث اخلاقی هم درش هست، فلانی وقتی ازدواج کردی چشمت به خانوادت باشه، چشمات این ور و اون ور نباشه، دیگه قرارگاه چشمت را بذار خانوادت باشند، "عباد الرحمان" این جوری فکر میکنندها! "عباد الرحمان" از خدا میخواهند که خدایا به ما توفیق بده بذار چشممون دیگه تو خانواده باشه، چشمون این ور و اون ور نباشه. یه بحث، یه گام جلوتر، "عباد الرحمان" میخواهند که خدایا از ذریهی ما، از ازواج و ذریهی ما، یعنی خانوادهی ما را، این هم زنان میتونند این را بخواهند و هم مردها، خانوادهی من را، همسرم، فرزندانم طوری قرار بده که وقتی بهشون نگاه میکنم روشنی چشم باشند، چشم من را به خودشون بگیرند، چشم گیر باشند برای من.
دعای عباد الرحمن برای قرۀ العین قرار داده شدن خانواده در راستای اسوه و امام شدن برای متقین
خب "عباد الرحمان" در مسیر دنیایی این را نمیخواهند، یعنی چنان خانوادهی من، همسر و فرزندان من در مسیر تو باشند که واقعا برام چشم پر کن باشند، برام چشم گیر باشند، وقتی نگاهشون میکنم برام مسرت داشته باشه، باعث روشنی چشمانم باشند. این « ُقرَّةَ أَعْيُنٍ» موضوع دنیایی نیست، موضوعی که خانوادهی من را یه جوری قرار بده که چشم مردم پر بشه، خودم هم نگاه کنم کیف کنم، لذت ببرم، بگم که چقدر خانوادهی خوبی دارم و بعد این که موضوع چشم و هم چشمی نیست، موضوع چیه؟ موضوع در راستای تقواست، در ادامه می فرماید که این ماجرا انجام بشه، به من خانوادهای بده، خانوادهای که « ُقرَّةَ أَعْيُنٍ» باشند، که چی بشیم؟ که بشیم الگو، که بشیم اسوه برای متقین، «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقينَ إِماما» و ما را برای متقین امام قرار بده. خدایا چنان مسیری در زندگی من، زندگی خانوادگی ما قرار بده که توفیق این را پیدا کنیم که به سمت امام شدن حرکت کنیم.
«هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ»، در راستای ایجاد خانواده مهدوی ع
دوستان اگه میخواهید مسیر با خانواده به سوی ظهور امام(علیه السلام) را دنبال کنید یکی از آیاتش این آیه هست، در اون آیه میفرماید که « وَ نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً» این آیه مربوط به ماجرای ظهور امام(علیه السلام) هست، این جا "عباد الرحمان" همین دعا را میکنند، خدایا برای ما یک خانوادهای قرار بده، این خانواده این قدر جایگاه داشته باشه، این قدر درش محبتهای تو باشه، این قدر در این خانواده رشد باشه که ما از این بستر ما را قرار بده «لِلْمُتَّقينَ إِماما»، برای متقین امام قرار بده. یک معنای امام یعنی الگو، این جا البته مسامحتا عرض میکنیم، از درجات پایین معنای امام اینه که ما را الگو قرار بده، اسوه بشیم، بتونند به ما اقتدا کنند، بگند وقتی میخواهیم به سمت ظهور بریم، وقتی میخواهیم خانوادهی به سمت بهشت، خانوادهی به سمت ارتفاعات خداوندی داشته باشیم، این خانواده را میبینی به اونها اقتدا کنیم، اونهایی که تقوا براشون مهمه بتونند به چنین خانوادهای اقتدا کنند.
«هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ»: خدایا خانوادهام را قرارگاه نگاه خود قرار بده
پس ببینید هر چشم گیر شدنی نه! اونهایی که تقوا براشون مهمه چشمشون اینها را بگیره. بله "عباد الرحمن" مطرح میکنند که خدایا یه چنین خانوادهای برای ما قرار بده، از بین خانوادهی ما افرادی قرار بده که اونها « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» باشند، این بحث را همین جا یه مقدار ادامه بدیم.« قُرَّةَ أَعْيُنٍ» باشند، چشم ما اونها را بگیره، قرارگاه چشمان ما باشند، آرامش چشمان ما باشند، دیگه چی؟ دوستان این ماجرا را "عباد الرحمان" صحبت میکنند، قرار گاه چشمان ما باشند، دیگه چی؟ قرار چشمان تو هم باشند، خدایا! یک خانوادهای قرار بده که کلا « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» باشند هم برای ما و هم برای تو، خدایا چشم تو هم اونها را بگیره، از نظر تو هم اونها چشم گیر باشند، ما را خانوادهای قرار بده « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» که چشم تو اونجا قرار پیدا کنه، "عین الله" اونجا قرار پیدا کنه. خب یه برداشت، پیش به سوی خانوادهای که محل توجه "عین الله" باشه، آدم دغدغهی چنین خانوادهای داشته باشه، دغدغهی ایجاد چنین خانوادهای داشته باشه، خانوادهای که محل توجه چشم امام حسین ع باشه، خانوادهای که محل توجه چشم حضرت زهرا(سلام الله علیها) هست، عباد الرحمان دنبال چنین خانوادهای هستند، خانوادهای که اگر یکی از اهل بیت(علیهم السلام)، مثال عرض میکنم، ازشون پرسیدند که آقا چشمان شما بی قرار شد شما کجا را نگاه میکنی؟ بگه به این افراد نگاه میکنم، اینها « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» هستند.
تمامی اهل بیت ع عالیترین مصداق قرۀ العین و الگویی برای شیعیان در این موضوع
از بزرگترین مصداق مربوط به این آیه خود اهل بیت(علیهم السلام) هستند، تمام خانواده « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» هستند، حضرت زهرا(سلام الله علیها) « قُرَّةَ العین رسول» ؛ امیر المومنین(علیه السلام) « قُرَّةَ العین رسول» حضرت زهرا(سلام الله علیها) « قُرَّةَ العین» امیرالمومنین(علیه السلام)، امیرالمومنین(علیه السلام) « قُرَّةَ العین» حضرت زهرا(سلام الله علیها)، امام حسن و امام حسین « قُرَّةَ العین رسول» ، « قُرَّةَ العین» حضرت زهرا(سلام الله علیها)، « قُرَّةَ العین» امیرالمومنین. بله، از بالاترین مصداق این آیه، یعنی بالاترین مصداق این آیه اهل بیت(علیهم السلام) هستند و اونها برای این نحوهی رفتار، این نظام، نظام « قُرَّةَ العین»، و البته سایر رفتارهاشون از جمله این ماجرا در بین اهل بیت(علیهم السلام) برای متقین الگو هست، یعنی ما اگر تقوا برامون مهم هست، در زمرهی متقین هستیم بایستی از این ماجرا درس بگیریم. امام رضا(علیه السلام) « قُرَّةَ العین» امام موسی کاظم (علیه السلام) و « قُرَّةَ العین» حضرت رسول(صلوات الله علیه) و « قُرَّةَ العین» حضرت زهرا(سلام الله علیها) و «قُرَّةَ العین» امیرالمومنین ع. این نظام بایستی برای متقین الگو باشه، اینکه «هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ» بایستی برای متقین الگو باشه، این ماجرا در اهل بیت(علیهم السلام) بایستی الگو باشه، اونهایی که تقوا براشون مهمه باید این ماجرا الگو باشه، بایستی در این ماجرا هم به اهل بیت(علیهم السلام) اقتدا کنند. حالا همسر هر چی شد شد، این غلطه، باید همسر یه جوری بشه که بشه « قُرَّةَ العین» حالا بچه یه چیزی بار میاد دیگه، بزرگ میشه، نه، بچه باید بشه « قُرَّةَ العین»، فقط «قُرَّةَ العین» خودت؟ نه! ان شاء الله به سمت «« قُرَّةَ العین الله»، یکی از جایگاههایی که "عین الله" اونجا قرار بگیره.
سعی توأم با درخواست ملتمسانه برای خانودهای که مورد نگاه خداوند هستند
این ماجرا را باید از خدا بخواهیم. ببینید دوستان این جا خدا خیلی پررنگ هست، دغدغه در وجود انسان باشه، سعی بکنه ولی از خدا بخواهد، « ربنا هَبْ لَنا» به ما هبه کن، این «هَبْ لَنا» یه جهتش از این نظره که سعی و تلاش ما ارزشی نداشت ها، نمیگه که جزا بده به ما، اینجا ماجرای جزا مطرح نیست، اینجا «هَبْ لَنا» مطرح هست. خدایا میشه به ما هبه کنی، محبت کنی، از روی لطف، از روی کرم، فضای خانوادگی داشته باشیم، فرزندانی داشته باشیم که اینها « قُرَّةَ العین» باشند، مورد توجه "عین الله" باشند؟ میشه یه فرزند داشته باشم امام حسین ع بهش نگاه کنه، میشه یه خانواده داشته باشم حضرت زهرا(سلام الله علیها) به اون خانواده نگاه کنه؟ این را باید آدم بخواهد، از این آیه این درس را بگیریم، این را باید آدم بخواهد از خدا. «هَبْ لَنا» با التماس زیاد هست، پشت «هَبْ لَنا» التماس زیاد خوابیده، نمیگه خدایا من این کار را کردم تو هم این کار را بکن. خدایا هبه کن، یعنی حساب کن من هیچی ندارم، هیچ کار هم نکردم. این حرف را کی میزنه؟ "عباد الرحمان" تازه اونهایی که اون ویژگیها اون بالا براشون مطرح هست، وقتی به این جا میرسه میگه خدایا هبه کن، میشه یک فرزندی برای من قرار بدی امیرالمومنین (علیه السلام) بهش نگاه کنه؟ گوشهی چشمی بهش داشته باشه، ما نباید از این موضوع غافل بشم، از این درخواست نباید غافل بشیم. خداوند توفیق داده که با ماجرای عین الله آشناییم، با اثراتش آشناییم، با اثر عین الله در ماجرای موسی(علیه السلام) آشنا هستیم. خدایا میشه فرزندی به ما هبه کنی که « قُرَّةَ العین» باشه؟ یه کسی باشه، یه فردی باشه که حداقل گاهی به او نگاه کنی؟
اهل بیت امام حسین ع، قرۀ العین و قرار دیدگان امام حسین ع و سایر اهل بیت ع هستند
بله دوستان، عالی ترین مصداق این آیه اهل بیت(علیهم السلام) هستند، اینجوری خانواده درست کردند، این جوری تربیت کردند، این جوری جلو رفتند، یعنی شما مثلا در همین ماجرا امام حسین(علیه السلام) وقتی ماجرای ایشون را میبینیم فرزندان ایشون را در اطراف ایشون میبینیم اهل بیت ایشون را در اطراف ایشون میبینیم، چی ببینیم؟ چیه امام حسین (علیه السلام) ببینیم؟ « قُرَّةَ العین»، « قُرَّةَ العین» امام حسین، نه! « قُرَّةَ أَعْيُنٍ» حسین(علیه السلام)، « قُرَّةَ العین» حسن(علیه السلام)، « قُرَّةَ العین» امیرالمومنین، « قُرَّةَ العین» حضرت زهرا(سلام الله علیها)، « قُرَّةَ العین» حضرت رسول. « قُرَّةَ العین» حسین(علیه السلام) کسانی که، کسانی اطراف امام حسین(علیه السلام) هستند، از اهل بیت ایشون که قرارگاه چشمان امام حسین هستند، قرار چشمان امام حسین(علیهم السلام) هستند. شما از این نگاه کنید، حالا نمیخواهم وارد این بحثها بشم، خود دوستان فکر کنند و بررسی کنند، آدم از این دید به ماجرای امام حسین بررسی کنه، خیلی برداشت میشه کرد. مثلا علی اکبر(علیه السلام) میره به میدان کی میره؟ « قُرَّةَ العین» حسین، وقتی شهید میشه چی میشه؟ قرار چشمان امام حسین رفته، علی اکبر(علیه السلام) چرا علی اکبر(علیه السلام) شده؟ بخاطر اینکه « قُرَّةَ العین» امام حسین(علیه السلام) هست، بخاطر این که محلی بوده که نگاه امام حسین اونجا بوده، چشم امام حسین اونجا بوده، با نگاه امام حسین شده علی اکبر. حالا جالبه از منظر این آیات میشه به ماجرای امام حسین نگاه کرد.
ماجرای کاروان امام حسین ع با تلسکوپ آیه 74 فرقان: فردی از عباد الرحمن به همراه اهلش که قرۀ العین او هستند وارد ماجرایی میشوند که همگی برای متقین امام میگردند
بله در راستای این که قرآن «تِبْياناً لِكُلِّ شَيْء» مثل یه تلسکوپه آیات قرآن، میشه که بری پشت سرش بایستی و ماجراهای مختلف را ببینی، البته پشت سر هر آیهای نمیشه هر ماجرایی را دید، ولی این آیات آیاتی هست که میشه پشت سرش ایستاد و بخشی از ماجرای امام حسین(علیه السلام) را کربلا دید. شما با این کاروان همراه بشید، از مدینه، کیا دارند حرکت میکنند؟ یه کسی از عبادالرحمان با اهل بیتش «أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا» که اینها رابطشون با این فرد چیه؟ « قُرَّةَ العین» قرار چشمان این فرد، کسانی که با نگاه این فرد ساخته شدند، با "عین الهی" این فرد ساخته شدند. قرار چشمان این فرد هستند، قرار چشمان حسین ع، تبعاتش چیه؟ روشنی دیدهی حسین، آرام چشمان حسین، نور دیدهی حسین(علیه السلام). خب شما که تا اینجا این آیه را جلو میایی با کاروان امام حسین(علیه السلام) همراه میشی اینها این ماجراست، یکی از عبادالرحمان با اهل بیتی که «قُرَّةَ العین» او هستند، این افراد وارد ماجرایی میشند، این فرد از عبادالرحمان وارد ماجرایی میشند که (ماجرای کربلا) که همهی این افراد میشند پیشوای متقین، «و اجْعَلْنا لِلْمُتَّقينَ اماما» هم اون عبادالرحمان و هم اهل بیتش که « قُرَّةَ العین» او بودند میشند امام، میشند پیشوای متقین، پیشوای شیعیان. شما به کوچکترین آدم اون جمع هم تاسی میکنی، تمام اون افرادی که در اون صحنه « قُرَّةَ العین» حسین(علیه السلام) بودند امروز شما به اونها تاسی میکنی، به ابالفضل(علیه السلام)، به علی اکبر(علیه السلام)، به قاسم، به عبد الله، به ظهیر، به حبیب و به افراد دیگر، حتی به افراد کوچک، به رقیه(سلام الله علیها) شما تاسی میکنی، چرا؟ چون اینها « قُرَّةَ العین» حسین هستند، با نگاه امام حسین(علیه السلام) این شدند، هم ارتفاعات در این آیه مطرح شدند و هم درجات ارتفاعات در این آیه مطرح هست، با نگاه امام حسین(علیه السلام) این شده.
قرۀ العینهای امام حسین ع، تربیت شدگان نگاه امام حسین ع
ببین مثلا در ماجرای امام حسین(علیه السلام) و حضرت رقیه(سلام الله علیها) خب « قُرَّةَ العین» حسینه، یعنی کیه؟ یعنی با نگاه امام حسین(علیه السلام) رقیه رقیه شده، این دختر کوچک که امروز شیعیان به او تاسی میکنند، جواب میگیرند چجوری اینجوری شده؟ چون « قُرَّةَ العین» حسینه، چون قرارگاه نگاه امام حسین(علیه السلام) هست، انگار نگاه امام حسین(علیه السلا» اونجا مستقر بوده، گوشهی چشم نبودهها! انگار نگاه امام حسین(علیه السلام) اونجا مستقر بوده. شما میگی یه گوشهی چشم باشه زندگی یه آدم متحول میشه، در یه آدم و در زندگیش تغییرات زیادی اتفاق میافته، خب شاید مثلا دختر کوچک امام حسین(علیه السلام) چند سال بیشتر نداشته، دو سه سالی شاید بیشتر نداشته ولی دو سه سال نگاه امام حسین(علیه السلام) نه یه گوشهی چشم، دو سه سال قرارگاه "عین اللهی" امام حسین(علیه السلام) بوده، اینه که این دختر کوچک میشه رقیه، میشه کسی که پیشواست برای شیعیان، به او تاسی میکنند.« قُرَّةَ العین» یعنی محل نگاه، یعنی استقرار نگاه، اینها « قُرَّةَ العین» امام حسین(علیه السلام) هستند، یعنی از امام حسین(علیه السلام) بپرسی چی میفرماند؟ همهی چشم من به اینها هست، یه جوری به این دختر کوچک میپردازم که انگار همهی "عین اللهی" امام حسین(علیه السلام) به این دختر کوچک هست. بله این حرکت، « قُرَّةَ العین» بودن اهل بیت امام حسین(علیه السلام) در کنار ایشون در اون ماجرای کربلا میشه «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقينَ إِماما»، شدن برای متقین امام، کجا رفتند، اونها کجا رفتند، در آیهی بعد خداوند میفرماید که «أُوْلَئكَ» آدم وقتی ماجرای کربلای امام حسین(علیه السلام) را نگاه میکنه به اینجا میرسه « أُوْلَئكَ» اینها کجا رفتند؟ « أُوْلَئكَ یجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ» اینها رفتند یه جایی بالا، یه جای بالاتر، در اصطلاح غرفه به معنای اینه که انگار یه اتاقی بالای خونه، اگه بالای خونه یه اتاق بزرگ باشه، این میشه غرفه، خونه اینجاست شما بالاش یه اتاق بسازی، یه جایی رفتند بالا، یه جایی براشون درست شد اختصاصی رفتند بالا، «بِمَا صَبرُواْ وَ يُلَقَّوْنَ فِيهَا تحَيَّةً وَ سَلَمًا».
هدیه به پیشگاه اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) صلواتی بفرستیم.
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
هدیه به پیشگاه امام حسین(علیه السلام) و « قُرَّةَ العین»های امام حسین(علیه السلام) صلواتی بفرستیم.