معیار تعلق داشتن نماز به فاعل آن برای چیدمان افعال مربوط به نماز


معیار تعلق داشتن نماز به فاعل آن برای چیدمان افعال مربوط به نماز

دوشنبه 30 ربیع‌الثانی 1440 - دفتر فلسطین – جلسات نماز‌

وقتی کسی فعل نماز را انجام دهدنماز به او متعلق میشود و می‌شود «صلاتُکَ»، آیا در بحث اقامه نماز، نماز متعلق شده به خود فرد اقامه می‌شود؟

در بحث نماز یه بحث مطرح شد اینکه وقتی کسی فعل صلاة رو انجام میده صلاتی به اون تعلق میگیره به این معنا که گفته میشه صلاة او مثلاً در آیات قرآن گفته میشه صَلاَتُكَ ، صَلاَتِهم ،صَلاَتَهُ این یعنی چی؟ یعنی اونها فعل صلاة رو انجام دادند فعلی با عنوان صلاة به اونها تعلق گرفته یا تعلق گرفتنی شده چگونه این صلاة به اونها تعلق میگیره به خاطر انجام اون فعل، وقتی در آیات قرآن هم بررسی کنید این رو میبینید که وقتی صلاة به کسی تعلق میگیره که فعل صلاة رو انجام داده باشه خوب یه سؤال اقامه صلاة چی هست؟ آیا اقامه صلاة یعنی اقامه صلاتَکَ؟ آیا یعنی یُقیمونَ صلاتَهُم؟ این صلاة به کی تعلق دارد؟ ما از آیات قرآن این رو برداشت کردیم صلاة به کسی به افرادی به اشخاصی مربوط هست مثلاً به رسول الله صلوات الله علیه مربوط است به انسان ها مربوط هست وقتی در اون آیه میفرماید که إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّون اینجا شما میفرمایید که صلاة خدا چرا؟ چون که خدا فعل صلاة رو انجام داد و ما برداشت کرده بودیم کسی که فعل صلاة رو انجام بده صلاة به او تعلق میگیره یعنی مفهوم صلاة به او تعلق میگیره میتونیم بگیم صلاة او خوب پس مفهوم صلاة به کسی تعلق داره اقامه صلاة آیا یعنی اقامه صلاة کسی؟ اقامه صلاة چه کسی؟ ‌

در تمامی جاهایی که نماز مفعول فعل اقامه است، نماز متعلق به کسی نشده است، همچنین در قبل از بحث اقامه نماز نیز بحث انجام فعل صلاة مطرح نیست

در کل وقتی ما به آیات مربوط به صلاة نگاه میکنیم اونجایی که صلاة مفعول هست نه تنها در فعل اقامه بلکه در سایر افعال به جز آیه 41 سوره نور که صلاة مفعول فعل علم هست در بقیه موارد صلاتی که مفعول واقع شده به شخصی اضافه نشده یعنی متعلق به شخصی نیست این طور نیست که اون صلاة به شخصی اضافه شده باشه و گفته بشه که صلاة فلانی نه تنها در افعال مختلف بلکه در فعل اقامه هم همین طور است در کل آیات مربوط به اقامه صلاة وقتی صلاة مفعول اقامه هست صلاة به شخصی اضافه نشده است حتی در ادامه بحث هم به شخصی اضافه نشده است نه تنهادر اون جمله ای که صلاة مفعول هست مثلاً گفته نشده که صلاتت را اقامه کن صلاة خودت را اقامه کن یا صلاة خودتان را اقامه کنید این گفته نشده نه تنها این گفته نشده بلکه در ادامه بحث هم وقتی به افرادی گفته شده که اقامه صلاة بکنید در ادامه بحث صلاة به اونها نسبت داده نشده گفته نشده اقامه صلاة کنید صلاة شما خوب است صلاة شما این خاصیت را دارد باز این بحث گفته نشده در بحث فعل صلاة این بحث گفته شده یعنی اونجایی که صلاة به افراد منتصب شده به تبعه انجام فعل صلاة هست ، بله در بحث اقامه نماز مطرح نیست که صلاة به فاعلان اقامه مربوط باشه ببینید ‌

در بحث اقامه نماز هیچگاه نماز به آن فرد تعلق نگرفته ولی در سایر فعلهای مربوط به نماز ابتدا نماز به فاعل آن فعل متعلق شده و بعد روی نماز متعلق شده به خود فعل را مانند خشوع، دائمیت یا حفاظت انجا می‌دهد

مابه ازای این بحث چطور است وقتی میفرماید که مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ فاعلان انفاق باید انفاق کنند چه چیزی را؟ رزقی که مربوط به خودشان هست لذا میفرماید مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ قبل از انفاق بین فاعلان انفاق و رزق رابطه ایجاد شده رابطه تعلق هست اون رزق به اونها متعلق هست بعد از این تعلق بحث انفاق مطرح میشود در آیات مربوط به اقامه نماز این طور نیست که بین فاعلان اقامه صلاة و صلاة قبل از اقامه رابطه ای برقرار شده باشه مثلاً صلاة به انها تعلق گرفته باشه شاید بفرمایید که روال خداوند این طور نیست که این گونه مطرح کنه عرض میشه که نه خداوند اونجایی که فعلی رو در ارتباط با صلاة باید انجام داد و اون صلاة به شما تعلق گرفته اون رو کاملاً و دقیق مطرح میکنه مثل بحث آیه نهم سوره مؤمنون وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ قراره بین فاعلان حفاظت فاعلان حفظ کردن و صلاة رابطه ای ایجاد بشه ولی خداوند میفرماید که عَلَى صَلَوَاتِهِمْ یعنی ابتداً میفرماید قبل از اینکه اون بحث حفاظت بخواد انجام بشه بین این افراد و صلاة رابطه ای است رابطه تعلق پس از این رابطه فعل حفاظت انجام میشه افعال دیگری هم هست که وقتی فاعلانی باید اون افعال رو نسبت به صلاة انجام بدهند قبل از انجام اون فعل باید یک رابطه ای با صلاة ایجاد کرده باشند صلاة با اونها در ارتباط هست مثل فعل خشوع میفرماید که الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ اگه قراره در رابطه با صلاة خاشع باشند اول باید یک صلاتی به اونها مربوط شده باشه اول یه رابطه ای با صلاة ایجاد کرده باشند مثل بحث دائمون سوره معارج آیه 23 میفرماید که الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ خوب اینجا صلاة به اونها ارتباط داره بعد بحث دائمیت مطرح است می تونست همین روال در مورد اقامه نماز باشه میفرماید که َأَقِيمُواْ صَّلاَتَکُم ، أَقِم صَّلاَتَکَ اگر روال خداوند این طور بوده که وقتی فعلی رو در ارتباط با صلاة میخواد مطرح کنه و اون صلاة متعلق به فرد هست در ارتباط با اون فرد هست و نیازی نبوده که این تعلق رو مطرح کنه خوب در بحث حفاظت هم میتونست مطرح نکنه در بحث دائمیت هم میتونست مطرح نکنه بفرماید هُمْ عَلَى صَلَاةِ دَائِمُونَ ‌

افعال نماز سه دسته هستند: خود فعل صلاة، افعالی که فاعل نماز صاحب نماز شده، افعالی که فاعل نماز مالک نماز نیست

پس افعال مربوط به نماز به دو دسته کلی تقسیم میشن در واقع به سه دسته تقسیم میشن یک دسته افعالی که در زمانی که فاعل اون فعل رو انجام میده صلاة به فاعل تعلق ندارد، یک دسته افعال خود فعل صلاة هست وقتی میفرماید یُصلِّی ، یُصَلُّون ، صَلّوا فعلی است که در ازای انجام اون فعل و ورود به انجام اون فعل صلاة به اون فرد تعلق میگیرد ، دسته سوم افعالی که پس از تعلق صلاة به اون فرد به فاعل انجام میشه یعنی در زمان انجام فعل توسط فاعل صلاة به اون فرد تعلق گرفته یا ارتباطی بین صلاة و اون فرد وجود داشته و فرد بر اساس اون ارتباطی که بین خودش و صلاة وجود داره میتونه وارد انجام اون فعل بشه در قبل ‌

با این عیار که انجام دهنده نماز مالک نماز شده یا نه می‌توان تمامی افعال نماز را چیدمان نمد. آیا این چیدمان کامل است و یا باید معیارهای دیگری نیز بکار برد؟

ما استدلال کردیم که وقتی که صلاة به کسی تعلق میگیره یعنی اون فرد باید فعل صلاة رو انجام داده باشه اگر صلاة به فردی تعلق نگرفته یعنی هنوز اون فرد فعل صلاة رو انجام نداده پس در افعالی که فاعل اون فعل ارتباطی با صلاة ندارد بجز اون فعل یعنی صلاة هنوز به اونها تعلق نگرفته پس اون افعال قبل از فعل صلاة هست چون اگر فعل صلاة انجام شده باشه صلاة به اون فرد تعلق میگیره ، خوب این با یک معیار معیار تعلق صلاة به فاعل فعل مربوط به صلاة با این معیار یه چیدمانی از افعال مربوط به صلاة به دست میاد آیا این چیدمان کامل هست؟ آیا این معیار به تنهایی کافی هست؟ خوب این باید مورد بحث قرار بگیره ممکنه معیارهای دیگه ای کنار این باشند از معیارهای دیگه ای استفاده بشه و اون معیارها باعث یک جابجایی در این افعال بشوند ولی از این معیار این برداشت میشه ، ‌

آیا باب افعال در تعلق نماز به فرد موثر است یعنی در مورد اقامه که باب افعال است، آیا معنای باب معنای تعلق مفعول به فاعل را می‌رساند؟ مشابهات قرآنی باب افعال این موضوع را رد می‌کنند

در این سلسله افعال مربوط به نماز فعل اقامه یک تفاوتی با بقیه افعال داره از جمله تفاوت های اون اینکه اقامه از باب افعال هست در واقع معیار دوم در چیدن سلسله افعال مربوط به نماز نوع افعال هست نوع افعال هم در نوع ارتباطی که بین فاعل مربوط به نماز و نماز ایجاد میشه تاثیر دارد این رو باید بررسی کرد مثلاً اقامه از باب افعال هست آیا وقتی باب فعل در باب اقامه قرار میگیره مانند سایر باب هاست ؟ آیا اینجا هم میشه گفت که همچنان بین فاعل اقامه و مفعول اقامه که نماز هست رابطه ای وجود نداشته ؟ به عنوان مثال آیا به خاطر بابی که فعل اقامه داره مثلاً باب اِفعال هست میشه گفت که وقتی مطرح است يُقِيمُونَ الصَّلاةَ این به معنای این هست که صلاة به اونها تعلق داره بخاطر معنای این باب وقتی این رو نگاه کنیم در مثال های دیگر در افعال دیگری که از همین باب است این موضوع رعایت نشده مثلاً مثل مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ میتونست بفرماید مِمَّا رَزَقْنَا يُنفِقُونَ میبینیم این انتصاب را قائل شده فرموده از رزقشون یعنی گوینده کلام قائل به این بوده که در این باب در فعل يُنفِقُون علی رغم اینکه در باب اِفعال هست لزوماً این معنا نیست که رزق که برای انفاق دادن و مربوط به اون افراد هست متعلق اون افراد قلمداد میشه لذا فرموده مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ تعلق رزق به فاعلان یُنفِقون رو ذکر کرده ‌

تمامی نمازها به فاعلانشان مرتبط هستند در این بحث منظور تعلق داشتن نماز به فاعل می‌باشد

در بحث رابطه بین فاعلان و صلاة دوتا بحث است یکی تعلق صلاة به فاعلان یکی ربط صلاة به فاعلان در تمام افعال مربوط به صلاة هست حتما صلاة به اونها ربطی داره ولی بحث تعلق هست یعنی آیا این صلاة متعلق به اونها هست؟ آیا میشه گفت صلاة آنها ؟ تعلقی به معنای اینکه بفرماید مثلاً اِنَّ صَلاتَکَ صلاة تو صَلاتَهُم این طور باشه یعنی صلاتی که متعلق به اونهاست صلاتی که محصول فعل صلاة هست.‌

مطالب مرتبط
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به بالقرآن است