بررسی نظام تقوا در آیات ابتدایی سوره بقره


بررسی نظام تقوا در آیات ابتدایی سوره بقره

جمعه 6 ربیع الثانی 1440 - دفتر فلسطین – جلسه دعای ندبه‌

باور متقین آیات ابتدایی سوره بقره این است که هیچ ریبی در کتاب نیست

مثلاً در بحث مفهوم تقوا مفهوم تقوا رو وقتی دنبال می کنی باید جامع ببینی و دقیق گاهی نباید اینگونه تصوّر کنی که خب من این تقوا رو دارم این یه درجه از تقواست ممکنه اینجا به خطا بری در آیات ابتدایی سوره ی بقره وقتی میخواد بحث به متقین برسه از چه مسیری به متقین میرسه؟ همون آیه ی دوم سوره ی بقره زمینه های معارفی از متقین مطرح میشه باور خاصی به الکتاب باورشون چی هست؟ لاَ رَيْبَ فِيهِ این زمینه ی اعتقادی متقین هست لاَ رَيْبَ فِيهِ ریب در الکتاب وجود نداره، مسیرشون چی هست؟ دنبال چی هستند متقین؟ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ در معرض و تابش هدایت کتاب خدا هستند همین آیه کلی با آدم در مورد متقین حرف میزنه متقین درگیر کتاب خدا هستند متقین دارند با کتاب خدا با الکتاب دست و پنجه نرم می کنند یه باور دارند لاَ رَيْبَ فِيهِ لاَ رَيْبَ فی الکتاب، در کتاب خدا ریبی نیست بله خیلی ها در این باور ضعف دارند خیلی ها مون به این باور توجه نمی کنیم وقتی خداوند می فرماید که ذَلِكَ الْكِتَابُ بلافاصله یه مطلب رو می فرماید لاَ رَيْبَ فِيهِ یعنی اگه اینجوری نگاه نکردی بقیه اش رو نمی تونی بری اگه این باور رو نداشتی بقیه اش رو نمی تونی بری داستان آیه ی دوم سوره ی بقره به چه کسانی ختم میشه؟ به متقین، ‌

وجه دوم تعامل متقین با کتاب خدا، هدایت گرفتن از کتاب است

دو ماجرا هست برای متقین در این آیه باور به الکتاب به شکل لاَ رَيْبَ فِيهِ و یک تعامل با الکتاب یه اثر گیری از الکتاب هدایت، اگر کسی گفت من متقی هستم ولی شما دیدید که دنبال هدایت از کتاب نیست اصلاً چنین برنامه ای نداره رفته یه کنج اذلتی گرفته و دو سه تا رفتار انجام میده دو سه تا رفتار انجام نمیده و عبای تقوا بر دوشش گذاشته، شما میگی این تقوا که شما میگی حداقل این پیکره از تقوایی که من در آیات ابتدایی سوره ی بقره می شناسم نیست ‌

آیه 3 و 4 توصیفی از رفتارهای متقین است و نه معنای تقوا؛ اگر کسی متقی شد رفتارش ایمان به غیب و اقامه صلاة و انفاق میباشد

بعد بیشتر متقین توضیح داده میشند يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ بیشتر رفتارهای متقین توضیح داده میشه از اینجا به بعد آثار تقوا رفتارهای متقین توصیف میشه اونی که متقی هست اینجوری هست این آیات رو اینجور معنا کنیم اونی متقی هست اینجوری هست اینطور هست ببینید مثلاً شما میخواد ببینید یه کسی عالم هست یا نه یه تحلیل یه مسیر این هست که ببینید آیا مدارج کسب علم رو گذرونده یا نه میرید اون رو بررسی می کنید یه تحلیل دیگر یه نوع بررسی دیگه این هست که شما ببینید خب چه رفتارهای داره انجام میده الان از نوع رفتارهاش می فهمید که عالم هست یا نه این رفتارهایی که داره انجام میده به معنای مسیر کسب علم نیست ثمره ی عالم بودنش هست شما از آثار عالم بودنش از آثار رفتارهاش از آثاری که از خودش برجا میگذاره می فهمید که او عالم هست یه موقع هم می بینید نگاه می کنید از چه مسیری رفت و عالم شد خب اونی که متقی هست شما میخوای بشناسیش چجوری بشناس؟ میگه اونی که متقی هست این رفتارها رو داره ایمان به غیب ایمان به غیب می آورد اصلاً چون تقوا دارد چون متقی هست در مسیر ایمان به غیب هست در مسیر اقامه ی صلاۀ هست در مسیر ایتاء زکات یا در مسیر انفاق هست این رفتارها رو ازش می بینی، ‌

در آیات ابتدایی سوره بقره بخشی از نظام تقوا تبیین شده است : لا ریب فیه به عنوان زمینه تقوا، هدایت از کتاب به عنوان بهره از تقوا، ایمان به غیب و ... به عنوان رفتارهای متقین

فلانی ادعا میکنه که من متقی هستم این آیات در واقع می فرماید که نگاه کن داره چی کار میکنه نگاه کن چه موضوعاتی رو داره دنبال میکنه در مسیر ایمان بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ هست در مسیر ایمان به مَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ هست در مسیر یقین به آخرت هست بله این یه بخشی از نظام تقوا هست پس اینجا ما وقتی متقین رو دنبال می کنیم چی می بینیم؟ میگم متقین یه زمینه ای دارند یه زمینه ی به سوی تقوا زمینه شون چی هست؟ لاَ رَيْبَ فِيهِ یه درگیری دارند یه حال و هوایی دارند یه بهره هایی دارند بهره هاشون چی هست؟ هدایت از الکتاب، یه رفتارهایی از خودشون بروز میدند رفتارهایی که بروز میدند چی هست؟ ایمان به غیب، اقامه ی نماز، انفاق انفاق رزق، ایمان بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ، ایمان به مَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ پش شما بخشی از پیکره ی تقوا رو اینجا میشناسید بخش دیگه اش رو جای دیگه میشناسید بخش دیگه ایش رو جای دیگر از قرآن می شناسید در مجموع نظام پیکره ی تقوا رو می سازید نظام مفهومی تقوا رو می سازید می فرمایید که تقوا یعنی از این مسیر باید رفت این زمینه های اعتقادی و ایمانی رو باید داشت باید در این حال و هوا و در معرض این رفتارها بود اینجا مطرح بود هدایت باید این ثمرات رو داشت و باید این آثار رو داشت باید این رفتارها رو از خودش بجا بگذاره باید این اقدامات رو دنبال بکنه .‌

مطالب مرتبط
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به بالقرآن است