برمحمد و آل محمد صلواتی بفرستیم أللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
بسم الله الرحمن الرحیم توکلت علی الله
چند کلامی در مورد ادعیه صحبت کنیم؛
از قول اهل بیت علیهم السلام دعاهای مختلفی برای ما نقل هست. تقریبا از تمامی اهل بیت علیهم السلام ما دعا داریم. یک دعایی ولو کوتاه منسوب به اهل بیت علیهم السلام وجود داره و از برخی از اهل بیت علیهم السلام بیشتر دعا نقل هست.
جایگاهشناسی ادعیه برای بهره بردن بیشتر از آن. (چه کسی، چه زمان، در چه مکانی و در چه موقعیت رشدی چه دعایی را بخواند؟)
برای اینکه بشه از این دعا ها استفاده کرد جایگاه شناسی ادعیه خیلی مهم هست. فلان دعا از یکی از اهل بیت علیهم السلام نقل هست، این سوال مطرح هست که چه کسی این دعا رو بخونه؟ چه زمانی استفاده کنه؟ در چه موقعیتی از زمان، در چه موقعیتی از مکان و در چه موقعیتی از رشد خودش از این دعا استفاده کنه؟ این دعا برای چه کسی هست؟
عموما به این موضوعات توجه نمیشه و دعا ها به این شکل چیده نمیشه. لذا بایستی نسبت به دعا( نه نسبت به مفهوم دعا ) یک منظر صحیح داشت بلکه نسبت به هر یک از ادعیه باید یک منظر درست داشته باشیم، یک نگاه اولیه درست داشته باشیم و بدونیم که جایگاه این دعا کجاست؟ رابطه ی من با این دعا چی هست؟
دعای کمیل برای کسی است که معرفت به وجوه مختلفی از خدایی خداوند دارد و در این حال احساس نیاز و کوچکی دارد.
در این فضا یک چند کلامی در مورد دعای کمیل صحبت کنیم؛ چه کسی دعا کمیل رو میخونه؟ کسی که اهل ایمان هست. ببینید شما ویژگی های فردی که دعای کمیل میخونه رو در خود دعای کمیل پیدا میکنید و اونها عبارت هستند از؛« کسی که اهل ایمان هست، کسی که با وحدانیت خدا آشنا هست، کسی که با ربوبیت خدا آشنا هست، کسی که با سفره ی محبت های خدا آشنا هست، بارحمانیت و رحیمیت خدا آشنا هست، کسی که با مالکیت خدا در قیامت آشنا هست، کسی که خدا رو در قیامت مالک میدونه، صاحب همه چیز میدونه، خدا رو در قیامت بسیار با عظمت میشناسه ».
با این معرفت این فرد به یک جایی، به یک نقطه ای از مسیر حرکت رسیده، سرش رو بالا میگیره و در اون بالا ها در نوک یک قله خدا رو اونجا میبینه، نور رو اونجا میبینه، بین خودش تا اونجا فاصله میبینه. راه سختی رو در پیش میبینه، نمیدونه کجا باید پا بگذاره. این جایی که او هست محل سقوط هست، اطراف این جایی که هست آلوده هست حتی در مسیر هم احتمال سقوط بسیار زیاد وجود داره( او با این معرفت هست ) در مسیر احتمال سقوط بسیار زیاد وجود داره و به رسیدن به اون قله و اون نور احساس نیاز داره. وقتی این معرفت رو پیدا میکنه خودش رو کوچک میبینه. در این فضای کوچک دیدن خودش حالا در این جا هست که شروع میکنه با خدا حرف زدن. دعای کمیل زبان حال این فرد با خدا هست. فردی که اینجا رسیده است.
مثلا فرض کنیم که دعای کمیل رو در دنیا ما در این فضا و با این تمرین بخونیم، شاید در قیامت هم به حال و هوای دعای کمیل نیاز باشه(یک چنین زبان حالی شاید اونجا هم نیاز باشه) حالا عرض نمیکنیم که به همه ی الفاظ و عبارات دعای کمیل بلکه به این زبان حال به اینکه یک فردی مومن هست و به ربوبیت و رحمانیت و رحیمیت خدا و عظمت و مالکیت خدا در قیامت معرفت داره و در موقعیتی هایی قرار میگیره که احساس نیاز داره که باید بالا بره. پیرامونش خطرهای بسیار زیادی هست، آلودگی های زیاد هست و گاهی برخی از این آلودگی ها به او اصابت کرده و مسیری هم که داره پرخطر هست و احتمال سقوط داره. گاهی این مسیر از داخل آتش میگذره و احتمال سقوط به آتش وجود داره و حالا این فرد یک زبان حالی با خدا داره و میخواد با خدا حرف بزنه. هرچند عبادت خدا کرده اما دستش رو پُر نمیدونه، عبادت خودش رو کافی نمیدونه، برای اینکه راه به سوی خدا رو، راه به سوی« لقاء الله » رو جلو بره عبادت خودش چشم او رو پُر نکرده است.
«یَا نُورُ یَا قُدُّوس» در دعای کمیل، خطاب به نوری که در ارتفاعات حرم امام رضا ع قرار دارد
ما الان سفر مشهد در پیش داریم، برخی از دوستانمون توفیق دارند این سفر رو إنشاء الله انجام میدن و برخی ها هم ممکن هست که به هر دلیلی نتونن در این سفر باشن و بلحاظ روحی و با روحشون همراهی کنند و إن شاءالله خداوند توفیق بده که اون رشد روحی رو داشته باشند. اینکه عرض شد دعای کمیل داشته باشیم در فضای استعانت در موقعیتی هستیم، رو به یکی از بیوت خدا، این بیت خدا ارتفاعات داره، سرمون بالاست و داریم به بالاها نگاه میکنیم، بیتی در ارتفاعات بالا و نور خدا اونجا هست. اینجا ایستاده ایم و زنجیر ها و گره های مختلفی در پیرامون مون هست ولی چشممون به اون بالا هست لذا فرد صدا میکنه که« یَا نُورُ یَا قُدُّوس » ای نور! این نوری که اون بالا هستی. مصامحتا عرض میکنیم که« یَا نُورُ یَا قُدُّوس » رو اینجوری معنا کنیم" ای نور! ای نوری که اون بالا هستی "
بله این منظر مون در دعای کمیل باشه یعنی یک زبان حال که امیرالمومنین علیه السلام به یکی از اصحاب خودشون یاد داده اند، این زبان حالمون در این موقعیت باشه.
برمحمد و آۀ محمد صلواتی بفرستیم أللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
دعای کمیل، ذکری از معلم و امیر بودن امیرالمومنین ع
دعای کمیل رو نگاه کنیم و معلم بودن امیرالمومنین علیه السلام رو نتیجه بگیریم، یا به تعبیری و به نوعی امارت امیرالمومنین علیه السلام رو نتیجه بگیریم. مومنینی به یک موقعیتی میرسند و نیاز دارند که یک زبان حالی در یک موقعیت خاصی داشته باشند. یک دفعه به خاطرشون می افته که مولاشون امیرالمومنین علیه السلام یک زبان حالی برای این موقعیت یاد داده اند و گفته اند در این موقعیت از این زبان حال استفاده کنید.
دعای کمیل، برای بیان استعانت در نزدیکی بیتی از بیوت خدا
خداوند به تعدادی از مومنین توفیق میده در ادامه ی بسیاری از توفیقاتی که در گذشته داشته اند و با محبت ها و نعمات خدا آشنا شده اند، در شُرُفِ یک موقعیتی قرار میگیرند، به سوی بیتی از بیوت خدا قرار میگیرند و احساس نیاز میکنند که بایستی استعانت داشته باشند و در فضای استعانت به سوی نور در این بیت خدایی حرکت کنند خب میتونن با هر زبانی این استعانت رو داشته باشند ولی چه زبانی بهتر از زبان و کلام امیرالمومنین علیه السلام. میخوان صحبت کنند و با کلام امیرالمومنین علیه السلام عرض استعانت کنند و این توفیق خداست.
دعای کمیل توبهای برای جلوتر رفتن و ارتفاع گرفتن
یک نکته در مورد ادعیه بخصوص دعای کمیل عرض کنیم؛ دعای کمیل نباید در حالت سکون خوانده بشود، دعای کمیل نباید رو به عقب دنبال بشه بلکه دعای کمیل باید با یک منظری رو به جلو، رو به بالا دنبال بشه. گاهی دعای کمیل در یک حالت سکون و یا گاهی رو به عقب خوانده میشه. فردی اومده نشسته و ممکن هست که معاصی و موضوعات زیاد اینجوری هم داشته باشه و الان فکر میکنه که باید بنشینه و توبه کنه. در دعای کمیل توبه هست ولی با یک منظر رو به بالا، با یک منظری رو به جلو. این منظر باید باشه یعنی بدونی که الان دعای کمیل میخونی که بری اونجا نه اینکه خدایا از گناه خسته شدم و الان اومدم توبه کنم. پرسیده میشه که خب توبه کردی چی شد؟ میگه که خب توبه کردم دیگه حالا میرم دیگه. نه! باید گفت خدایا گناه دست و بالم رو بسته و معاصی بین من و تو فاصله انداخته خب میشه این ها حل بشه؟ میشه گناهانم بخشیده بشه؟ اگر پرسیده بشه ممکن هست که گناهانت بخشیده بشه اما باز هم در همون نقطه ایستاده ای؟ میگی که نه! اینها دست و بالم رو بسته و من نمیتونم از اینجا بلند بشم و بیام اونجا. در دعای کمیل توبه هست برای اینکه خدایا! این زنجیر های من رو باز کن، این گناهان من رو ببخش برای اینکه من بیام اونجا.
دعای کمیل یعنی «إِيَّاكَ نَسْتَعِين»
دعای کمیل زبان حال یک فردی هست که مشتاق لقاء خدا هست، مشتاق قرب خدا هست، دوست داره که در مسیر قرب خدا بدود. در حال حرکت هست و در موقعیت هایی احساس نیاز بیشتر میکنه که خدایا! دستم رو بگیر، خدایا در این مسیری که می اومدم یک سری خطا ها داشتم که دست و بالم رو بسته، دستم رو بگیر، کمکم کن. خدایا! گیر افتادم. داره میدُوه، همین طور داره تلاش میکنه و خدای نکرده یک خطاهایی ازش سر میزنه یا گاهی شرّ شیطان اطرافش رو میگیره و داره میدُوه ولی میبینه سرعتش یک مقدار کم شد، یک طناب هایی به پاهاش بسته شد و در عین اینکه برای دویدن داره تلاش میکنه، از حالت دویدنش کم نمیشه، برای دویدن داره تلاش میکنه در همون حالت داد میزنه که خدایا! کمکم کن. دعای کمیل همین هست، خدایا! کمکم کن« إِيَّاكَ نَسْتَعِين » خدایا من از تو کمک میخوام. دعای کمیل فقط به مفهوم« أستغفر الله ربی و أتوب إلیه » نیست( این هم درونش هست ) اما عنوان اصلی دعای کمیل« إِيَّاكَ نَسْتَعِين » هست. خدایا! من دارم به سمت تو میدوم، در این دویدن به کمک تو احساس نیاز دارم، دستم رو بگیر، کمک کن.
دعای کمیل، زبان حال یک مهاجر الی الله
کسی که داره دعای کمیل میخونه نگاش به بالا هست. یک فردی که در یک مسیر رو به قله در حال حرکت هست، اون بالا ها رو نگاه میکنه« یَا نُورُ یَا قُدُّوس! یَا إلَهِی! یَا مَولَایَ » داره رو به بالا صدا میکنه؛« قَوِّ عَلَی خِدمَتِکَ جَوَارِحِی؛ به من قوّت بده، خدایا! نکنه قوّت من کم بشه»،« وَاشدُد عَلَی العَزِیمَةِ جَوَانِحِی: من میخوام بیام، من میخوام تندتر بیام، من میخوام سریع تر به سمت تو عزیمت کنم، چنان عزیمت کنم که این عزیمت کردن مثل پرواز کردن باشه، مثل پرندههایی که میگن این شرایط و این مکان دیگه مکان موندن نیست، باید عزیمت کنیم، بریم، پرواز کنیم و بریم. خدایا نکنه اشتیاقم کم بشه اشتیاقم رو زیاد کن ». بله دعای کمیل زبان حال یک« مهاجر الی الله » است، زبان حال یک کسی هست که در مسیر حرکت و عزیمت به سوی خداست. این رو هم امیرالمونین علیه السلام محبت کردند و این زبان حال بسیار زیبا رو به شیعیان یاد دادند. و إن شاء الله خداوند توفیق بده که ما در موقعیت های مناسب از این دعا و زبان حال استفاده ببریم.
دعای کمیل زبان حال کسی است که در مسیر حرکت به سوی قله، نیاز به کمک دارد
پس این فضا رو داشته باشیم که در ادعیه به خصوص یک منظر صحیح نسبت به دعا داشته باشیم و اون منظر رو به حالت یک تصویر در ذهنمون ایجاد کنیم. دعای کمیل یک فرد مومنی که در یک مسیر رو به قله رو به ارتفاعات در ابتدای اون مسیر ایستاده و دست و پای او به لحاظ بسیاری از شیطنت ها و خطا ها بسته شده است، احساس میکنه که دست او خالی هست، مشتاق رفتن در این مسیر به سوی قله هست و حالا اینجا ایستاده و میخواد با خدا حرف بزنه. دعای کمیل زبان حال این فرد هست، این تصویر رو شما در ذهنت داشته باش و اونوقت بایست و دعای کمیل بخون.
دعای ندبه، زبان حال پرندهای در حال پرواز با همراهی انبیاء از گذشته تا آینده در معیت اهل بیت ع
در گذشته یک بار در مورد دعای ندبه صحبت شد عرض شد که دعای ندبه رو مثل یک پرنده ی در حال پرواز بخونید. « در حال پرواز از گذشته به حال و به سوی آینده ». در ابتدای دعای ندبه با انبیاء علیهم السلام مثل یک پرنده همراه بشید و برید بالای سر باستید و برخی از موضوعات رو ببینید که خدایا! چه چیزهایی رقم خورده است. آدم علیهم السلام و بریم جلو یکی یکی داستانهای انبیاء علیهم السلام رو بخونیم بیاییم جلو و با موضوعاتی آشنا میشیم. بایستی موضوعات کلیدی و مهم مثل معارفی که زمانی که به زمان حال میرسیم ما رو به یک چیزی میرسونه (الان عرض میکنیم که اون چی هست). مثل یک پرنده بیاییم، اهل بیت علیهم السلام یکسری موضوعات رو در دعا به ما یاد میدن، در دوران انبیاء علیهم السلام حرکت کنیم، یک پرنده ای که انگار داره دنبال یک چیزهایی میگرده، میآییم، میآییم و میرسیم به دوران اهل بیت علیهم السلام؛ با رسول الله صلوات الله علیه و آله همراه میشیم، با امیرالمومنین علیه السلام همراه میشم، یک سری اتفاقات داره می افته و پرنده میره درون فضای اهل بیت علیهم السلام، بعد در اینجا بواسطه ی این معارفی که دریافت کرده و این اتفاقاتی که فضاهایی که در دوران رسول الله صلوات الله علیه و اهل بیت علیهم السلام و امیرالمومنین علیه السلام رقم میخوره( آخه این پرنده انتظار چیز دیگری داره ) بخاطر معارفی که از دوران انبیاء علیهم السلام در این پرواز به او میرسه انتظار چیز دیگری رو داره اما زمانی که به اینجا میرسه یک دفعه میپرسه« أینَ الحَسَنُ؟ و أینَ الحُسَین؟ » این پرسش حاکی از این هست که انتظار او چیز دیگری بود، قرار بود که اینجا یک اتفاق دیگری بیفته، قرار بود اینجا یک جور دیگری باشه. اگر این داستان انبیاء علیهم السلام بود، اگر این معارف بود، قرار بود که اینجا یک جور دیگری باشه« أینَ الحُسَین؟ أینَ أبنَاءُ الحُسَین؟ » اینجاست که رو به آینده حرکت میکنه و به یک احساس نیاز به یک حضور و ظهور امام زمان صلوات الله علیه میرسه. شما با این دید دعای ندبه رو دنبال کن. زمانی که نشستی دعای ندبه بخونی یک پرنده باشه؛ سبک شو برو در حال پرواز با معارفی از انبیاء علیهم السلام بیا، برو در دوران اهل بیت علیهم السلام بنشین، فرود بیا، اونجا که فرود بیایی نمیتونی بنشینی ، وقتی با اون معارف میآی نمیتونی در دوران اهل بیت علیهم السلام فرود بیای، فرود میای اما برات سخت میشه و صدات درمیآد« أینَ الحَسَنُ؟ و أینَ الحُسَین؟ » میگی که باید پرواز کنم، پرواز کنم و برم به سمت آینده. بله این منظر صحیح و تصویر داشتن از این منظر صحیح به انسان در برداشت از ادعیه کمک میکنه، آدم میتونه بهره های بیشتری ببره.
سفر به حرم امام رضا ع با فرازهای دعای کمیل ذیل آیه «إِيَّاكَ نَسْتَعِين»
در پیشاپیش سفر زیارتی مشهد هر از گاهی در این چند روز باقی مانده تا سفر، یاد سفر افتادیم به فرازی از دعای کمیل بپردازیم. ذیل فضای« إِيَّاكَ نَسْتَعِين » به فرازی از دعای کمیل بپردازیم، هرکدوم از این فراز ها که در ذهنمون بود یا به نوعی برامون جالب تر بود، به اون فضا بپردازیم. إن شاء الله خداوند این حال استعانت ما رو بپذیره و در جوار حرم امام رضا علیه السلام بخاطر این حال توفیقات خیلی بیشتری نسبت به سفرهای قبلی به همهی دوستا عطا کنه.
هدیه به پیشگاه امام رضا علیه السلام صلواتی بفرستیم أللهم صل علی محمد و آل محمد عجل فرجهم
