بسم الله الرحمن الرحیم در بحث صلاۀ یه نکته ای باید بررسی بشه این هست که رابطه ی بین صلاۀ و اقامه چی هست مثلاً مطرح هست که أَقيمُوا الصَّلاةَ ما چی معنا می کنیم؟ اقامه کن نماز را، پس رابطه ی که بین صلاۀ و اقامه اینجا مد نظر قرار می گیره این هست که نماز را اقامه کن فعل اقامه بر چه چیزی انجام میشه؟ بر نماز، خب ما باید بتونیم بین موضوعاتی مثل اقامه ی صلاۀ یعنی اینکه معنا می کنیم نماز را اقامه کن و موضوعاتی مثل یُصَلُّون فعل صلاۀ ارتباط ایجاد کنیم این دو تا چه رابطه ای با هم دارند؟ هر دو مفهوم در قرآن مطرح هست به هر دو شکل مطرح شده مطرح شده مثلاً يُقيمُونَ الصَّلاة مطرح شده که مثلاً یُصَلُّون، خب ایین دو تا چه رابطه ای با هم دارند
هم برای اقامه نماز و هم برای یصلّون فاعلانی قیمتی مطرح میباشد
بله هر دو فعل مطرح هست در قرآن و برای افراد قیمتی در جایگاه های قیمتی هر دو فعل مطرح هست مثلاً برای رسول الله صلوات الله علیه هم بحث اقامه ی صلاۀ مطرح هست هم بحث صَلِّ مطرح هست هم فعلی که از صَلِّ مشتق شده مطرح هست هم فعل از اقامه ی صلاۀ مطرح هست مثلاً در آیه می فرماید که أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْس اقامه ی صلاۀ کن، هم به عنوان مثال در آیه ی دوم سوره ی کوثر مطرح هست که فَصَلِّ لِرَبِّكَ صلاۀ به جا بیار صلاۀ کن خب این دو تا فرقش چی هست
هدف از بحث نماز رسیدن به فعل صلاة است و یا اقامه صلاة
یعنی وقتی در بحث صلاۀ بحث رو دنبال می کنیم در مسیر به سوی صلاۀ ما به دنبال رسیدن به چه چیزی هستیم؟ اون فعلی که در نهایت باید در ما محقق بشه چی هست؟ هدف فعلی هدف انجام چه کاری هست؟ هدف انجام اقامه ی صلاۀ هست یا هدف انجام صلاۀ هست؟
در رابطه با صلاة افعال مختلفی مطرح است که واژه صلاة مفعول ان واقع شده است. معمولا در پرداختن به یک مفهوم قصد این است که به خود آن فعل پرداخته شود و واجد ان فعل شویم در صلاةنیز ما میخواهیم واجد صفت صلاة شویم
خب برای این مطلب باید بحث رو از کجا شروع کرد ما چگونه می تونیم تفاوت اینها رو دنبال کنیم؟ در قیامت افراد وقتی میخواند مطرح کنند که جزء نمازگزاران بودند یا نه مطرح هست که مثلاً می فرمایند ما جزء مصلّین نبودیم بالاخره باید این بحث رو روشن کرد خب برای این منظور خوبه برخی از آیات رو بررسی کنیم فعل مربوط به صلاۀ افعال مربوط به صلاۀ رو بررسی کنیم افعال مربوط به صلاۀ تنها فعل قیام نیست وقتی افعال مربوط به صلاۀ رو نگاه می کنیم مجموعه ای از افعال مربوط به صلاۀ وجود داره که در بسیاری از این افعال صلاۀ در واقع مفعول اون فعل هست اون فعل برای صلاۀ داره انجام میشه اون فعل بر صلاۀ داره انجام میشه در رابطه ی فعل و مفعولی نسبت به صلاۀ داره انجام میشه پس مجموعه ای از افعال در رابطه با صلاۀ وجود داره و البته فعل خود صلاۀ هم وجود داره هدف کجاست؟ هدف رسیدن به فعل صلاۀ هست شما وقتی به یک مفهوم عملی می پردازی در واقع هدف شما رسیدن به فعل اون مفهوم هست شما نمی خواید به یه مفهوم عملی بپردازید هدف شما رسیدن به یه فعل دیگه هست اینطور نیست پس هدف رسیدن به فعل صلاۀ هست در رابطه ی با رسیدن به اون فعل صلاۀ مجموعه ای از افعال مطرح هست هدف این هست که شما به صلاۀ برسی و صلاۀ رو بر اساس فعل صلاۀ صفت خودت کنی واجد صفت صلاۀ بشی
افعال مرتبط به واژه صلاة در واقع بیان کننده رفتارهای در قبال صلاة هستند
بله پیدا کردن این رابطه ی افعال به سوی صلاۀ مهم هست و نسبت اونها با هم تقدم و تأخّر شون نسبت به هم اثرشون بر هم اثرشون بر مسیر به سوی صلاۀ خب افعال متعددی مطرح هست علم به صلاۀ قرب به صلاۀ در آیه مطرح هست که وقتی در یه حالتی هستند مثلاً در حالت سُكَارَى هستند لَا تَقْرَبُواْ الصَّلَوةَ قرب پیدا نکنند به صلاۀ پس یعنی مفهوم قرب به صلاۀ مطرح هست پس قرب به صلاۀ، در واقع ما اگه بخوایم شبکه ی رفتاری در مفهوم صلاۀ رو پیدا کنیم یکی از موضوعات بسیار مهم و تعیین کننده افعال مرتبط با صلاۀ هست نشون دهنده ی رفتارهای ما در قبال صلاۀ هست پس ما با افعال در ارتباط با صلاۀ رفتارهای در ارتباط با صلاۀ رو پیدا می کنی مثلاً شما می فرمایی که علم نسبت به صلاۀ حفاظت از صلاۀ دوام دائمیّت در صلاۀ اقامه ی نسبت به صلاۀ و موضوعات مختلف تا به چی برسید؟
رابطه مابین افعال مرتبط با نماز و خود صلاة و فعل صلاة باید مشخص شود
آن چیزی که میخوای به اون برسی چی هست؟ فعل صلاۀ یعنی شما در واقع چی بکنی؟ رفتاری ذیل یُصَلّی داشته باشی یعنی صَلُّو باشی یعنی صَلُّو رو اجابت کنی و چه بشوی؟ بر اساس اون فعل و رفتار جزء مصلّین بشوی در بحث پس یک فعل صلاۀ وجود داره و یک سری افعال دیگر در رابطه ای این افعال با فعل صلاۀ چیه؟ جایگاه شون نسبت به صلاۀ چیه؟ نسبت به فعل صلاۀ جایگاه سایر افعال نسبت به صلاۀ نسبت به فعل صلاۀ چی هست؟ یعنی مثلاً دوام در صلاۀ نسبت به فعل صلاۀ چیه؟حفاظت از صلاۀ نسبت به فعل صلاۀ چیه؟ قرب به صلاۀ نسبت به فعل صلاۀ چه جایگاه هایی داره و همین طور بحث اقامه ی صلاۀ شاید از مهم ترین و کلیدی ترین بحث مربوط به افعال صلاۀ که باید جایگاهش معلوم بشه جایگاه اقامه صلاۀ هست
تفاوت اقامه نماز و نماز چیست؟ کدام بر دیگری تقدم دارد؟
ما ذهنمون پراکنده هست موضوعات رو نسبت به هم خوب نمی چینیم نمی دونیم اگر میخوایم اعتبار موضوعات رو بدونیم باید در کنار سایر موضوعات مرتبط متوجه بشیم یعنی اگه می خوایم بدونیم اعتبار اقامه ی صلاۀ چی هست در بحث صلاۀ باید بدونیم جاش کجاست در افعال مرتبط به صلاۀ جاش کجا هست، ما برای اینکه این بحث رو حل بکنیم سوال رو با اقامه ی صلاۀ شروع کردیم یعنی رابطه ی اقامه ی صلاۀ و بحث مصلّین به این خاطر بقیه بحثها هم باید بررسی بشه ولی خب اقامه ی صلاۀ چی هست؟ و رابطه اش با صلاۀ چیه؟ یعنی شما اقامه ی صلاۀ میکنی مصلّین هستی؟ مصلّین هستی بعد میری سراغ اقامه ی صلاۀ؟ این دو موضوع رابطه شون چی هست؟ خب این به عنوان مثال میشه این بحث رو به تنهایی پیش برد بحث اقامه ی صلاۀ و مصلّین بودن یعنی اهل اقامه ی صلاۀ رو با اهل صلاۀ در کنار هم بررسی کرد ببینیم این دو چه هستند خب اهل شون رو بررسی کنیم یعنی اونهایی که به این فعل ها می پردازند خب میشه از بزرگترین هاشون شروع کرد رسول الله صلوات الله علیه برای ایشون مطرح هست که أَقِمِ الصَّلاةَ و همچنین برای ایشون مطرح هست که صَلِّ یعنی هم برای ایشون مطرح شده که مُقیمَ الصَّلاۀ باش هم برای ایشون مطرح شده که مصلّین باش از مصلّین باش خب این دو تا رابطه شون چی هست؟ آیا این همون هست خب در بحث صلاۀ این موضوع مهم هست که شما افعال نسبت به صلاۀ رو در ارتباط با صلاۀ به درستی پیدا بکنی رابطه ی فعل با صلاۀ پیدا بشه اثر اون فعل بر صلاۀ و جایگاه اون فعل نسبت به تحقق صلاۀ مشخص بشه، تحقق صلاۀ در کجا هست؟ بحث فعل صلاۀ، فعل صلاۀ در قرآن با واژه ی یُصَلُّون با واژه ی یُصَلّی مطرح هست و نسبت به فاعل فعل صلاۀ فاعل فعل صلاۀ با چه واژه ای مطرح هست؟ با واژه ی مُصَلّین، مُصَلّین در واقع فاعل فعل صلاۀ هستند.