میتوان از طریق علم داشتن به مَثَلها تعیین مصداق نمود
یه بحث در آیات قرآن هست با عنوان مَثَل، اینکه ما گاهی می خوایم مصداق آیات رو مطرح کنیم هر کسی نمی تونه؛ یه بخشی از تعیین کردن مصداق آیات، مصداق قرار دادن برای آیات یا ارتباط دقیق ایجاد کردن بین برخی از مفاهیم آیات از طریق علم به مَثَلها هست، مثلاً اینکه ولی خدا مثل بیت هست یعنی چی؟ یعنی مَثَل ولی خدا شبیه مَثَل بیت خداست
وقتی در قرآن مَثَل یک چیزی با قیودی شبیه مَثَل چیز دیگر قرار میگیرد در واقع مَثَل قیود آنها مشابه هم قرار داده شدهاند
در بحث مَثَلها چند دسته آیات از مَثَل وجود داره یه دسته از آیات اینطور هست مَثَل یک چیزی با یه قیدی شبیه مَثَل یک چیزی با یه قیدی، این بیشتر به این معنا هست که مَثَل این قیود شبیه به هم هستند مثلاً مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاء كَمَثَلِ الْعَنكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ مَثَل کسانی که دون خدا اولیاء انتخاب می کنند شبیه مَثَل عنکبوت هست وقتی خونه برای خودش اتخاذ می کنه و خونه ی عنکبوت سست ترین خونه هاست در واقع یعنی چی یعنی مَثَل اتخاذ اولیاء دون خدا شبیه مَثَل اتخاذ خانه های سست هست سست ترین خانه هاست، در این آیه اینکه خونه ی عنکبوت سست ترین خونه هست مهم هست عنکبوتش مهم نیست سست بودن خانه ی عنکبوت مهم هست در قبال چه چیزی؟ در مقایسه با چه چیزی؟ در مقایسه با اینکه اولیای مِن دُونِ اللَّهِ اینجوری هستند مَثَل اون اولیای مِن دُونِ اللَّهِ مثل مَثَل سست ترین خانه هاست،
گاهی در آیات، خداوند در نتیجه رفتار گروهی از افراد به جای بیان جزا مَثَل آنها را بیان میدارد، در واقع آن مَثَل نمایانگر جزای انها خواهد بود
بله در آیه ی 176 اعراف مطرح هست که مَثَل یه افرادی که نسبت به آیات آیات خداوندی رفتار بدی دارند و یه مسیر رفتاری بدی رو حرکت می کنند که درون آیات مطرح هست مَثَل اونها شبیه مَثَل کَلب هست کلبی که إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث در هر صورت پارس می کنه در هر صورت سر و صدا می کنه اینجا خداوند جزا رو مطرح نکرده مَثَل رو مطرح کرده مَثَل رو مطرح کرده ما از مَثَل به جزا برسیم بگیم اگه مَثَلش شبیه به این هست پس مثل اون جزا میشه خب سگی که در هر صورت پارس بکنه انسانها او رو طرد می کنند مورد طرد واقع میشه مطرود میشه پس شما نتیجه میگیری اون آدمهایی که به اون شکل در مورد آیات رفتار بد انجام میدند رفتار نامناسب انجام میدند مطرود میشند.