یک نکته در مورد ماه مبارک رمضان؛ خوبه که ماه مبارک رمضان را از دریچهی آیات مختلف نگاه بکنیم، از دریچهی آیات قرآن، ببینیم، درس بگیریم و اون درس را بکشونیم تو وجودمون. در این راستا نکتهای در مورد ماه مبارک رمضان صحبت داشته باشم؛
صبر از نتایج صیام
در ماه مبارک رمضان یکی از موضوعات که خیلی مطرح هست بحث صیامه، "الصِّیام" یکی از جنبههای اصلیش سختی صیامه. هم با توجه به بحث صیام و هم با توجه به روایات اهل بیت(علیهم السلام) صیام بخاطر صبره، یکی از موضوعات، یکی از نتایج صیام، یکی از درسهایی که ما باید از صیام بگیریم صبره.
استعانت از صیام ذیل آیه «واستعینوا بالصبر و الصلاۀ»
این را شما ببرید در ذیل آیهی «واستعینوا بالصبر و الصلاۀ». استعانت بجویید از صبر و صلاۀ، شما بجای صبر از این منظر قرار بدید صیام، استعانت بجویید از صیام، نگاه فرق داره، یه موقعی شما مطرح میکنی و یا نگاه میکنی اینطور که صیام یک وظیفه هست، من بایستی حتما صیام را انجام بدم، یه جور اجباره، وظیفه دارم که از این زمان تا فلان زمان صیام داشته باشم. از نگاه قرآن، از نگاه این آیه یعنی این که شما از صیام استعانت بگیرید، طلب کمک کنیم.
طوری به صیام بپرداز و از آن کمک بگیر که گام بعدی صلاۀ باشد
دوستان! دو جوره نگاه، از صیام طلب کمک کنید، ماها بر عکس هستیم، از خوردن، از آنچه مقابل صیامه طلب کمک میکنیم، وقتی گرفتار صیام شدیم، واقعا نگاهمون اینجوریه که گرفتار صیام شدیم، وقتی در صیام گیر افتادیم از افطاری طلب کمک میکنیم. خداوند میفرماید که «واستعینوا بالصبر»، یعنی شما جوری وارد صیام بشید، یعنی جوری به صیام بپردازید که از صیام کمک بگیرید. «واستعینوا بالصبر و الصلاۀ» جوری به صیام بپردازید که گام بعدیش صلاۀ باشه.
استعانت از صبر مقدمهای برای استعانت از نماز
در این آیه صلاۀ سخت تر از صبره، میفرماید که «واستعینوا بالصبر و الصلاۀ و انها» اینجا بر میگرده به "صلاۀ" «و انها لکبیرۀٌ الّا علی الخاشعین»، صلاۀ خیلی بزرگه، سختتره، از صبر استعانت بجویید. شما بایستی از صلاۀ هم استعانت بجویید، از صبر استعانت بجویید تا بتونید وارد بهره بردن از نماز بشید.
ارتفاع نماز، معیاری برای سنجش مسیر صحیح روزهداری
اگه این را بیاریم تو ماه مبارک رمضان یعنی یه جوری روزه بگیرید که بتونید وارد بهره بردن از نماز بشید، جوری به روزه گرفتن نگاه کنید که محصولش بشه ارتفاع نگاه به نماز. جوری روزها را به روزه داری بگذرونید که با گذر روزهای روزه داری بهره بردن در نماز بیشتر بشه. این یه معیاره. اگه روزهای ماه مبارک رمضان جلو بره و نماز ما در یک سراشیبی پایین بره ما مسیر روزه را درست جلو نرفتیم، ما مسیر صیام را درست جلو نرفتیم. وقتی چند روز روزهداری کردیم نماز ما باید ارتقاع پیدا کرده باشه، بهره بردن از نماز برای ما ارتفاع گرفته باشه، بیشتر شده باشه. این یه معیاره! ما چطور روزه میگیریم؟ آیا با روزه گرفتن در ایام ماه مبارک رمضان حال و هوای نمازمون بهتر میشه، روحمون آمادهتر میشه برای نماز؟
وجود مفهوم صبر در آیه «الذین یظنون انهم ملاقوا ربهم»
میفرماید که «واستعینوا بالصبر و الصلاۀ و انها لکبیرۀ الا علی الخاشعین، الذین یظنون انهم ملاقوا ربهم». دوستان ببینید! همین معانی و مفاهیم این یکی دو آیه را کنار هم نگاه بکنید، از صبر استعانت بجویید، از صلاۀ هم استعانت بگیرید، صلاۀ سختتره، پس صبر مقدمه هست، پس صبر راحتتره. از صلاۀ کسانی استعانت خواهند گرفت، کسانی وارد عرصهی صلاۀ خواهند شد که خاشع باشند. در مفهوم "خاشعین" میفرماید که «الذین یظنون انهم ملاقوا ربهم»، اینها نگاهشون اینه که یک روزی ربشون را ملاقات خواهند کرد. توی این آیه مفهومی نزدیک به صبر هست. اینجوری اینا بار اومدند، گمانشون اینه، ظنّشون اینه، باورشون اینه، یک روزی ربمون را ملاقات خواهیم کرد و بر اساس این صبر پیشه میکنند.
روزهداری برای بیشتر بهره بردن از نماز
«واستعینوا بالصبر» به صبر بپردازید تا آمادهی نماز بشید، آمادهی بهره بردن در نماز، از نگاه این آیه به ماه مبارک رمضان جوری به روزه داری بپردازید تا آمادهتر بشید برای نماز. خدای نکرده اینجا ضعف نداشته باشیم، چند روز هست که روزه گرفتم حال نماز ندارم، اینطور نباشه، امروز روزه گرفتم حال خوندن نماز ندارم. روزه میگیریم که حالمون در نماز بهتر بشه، که بهره مون از نماز بیشتر بشه. که به نماز نزدیکتر بشم، که به اقامهی نماز نزدیکتر بشیم. این را یه معیار بدونیم و الّا خدایی نکرده فقط گرفتار سختیهای گشنگی و تشنگی نشیم.
روزه برای به خشوع کشاندن انسان
روزه بگیریم تا خاشعتر بشیم، روزه بایستی قلبها را به خشوع بکشونه، یعنی آمادهتر بکنه برای خشوع، اینجا شما نگاه کنید که برخی از روایات که میفرماد روزه میگیرند که به یاد قیامت باشند، به یاد محشر باشند، به یاد گرسنگیها و تشنگیهای قیامت باشند، اینا را بذارید ذیل این بحث؛ روزه بگیرید تا قلبتون خاشعتر بشه، زمینه برای خشوع، خشوع قلب آماده بشه. روزه بگیریم تا یاد او در ما بیشتر بشه. تا توجه به او در ما بیشتر بشه، «الذین یظنون انهم ملاقوا ربهم»، تا توجه به او در ما بیشتر بشه.
منظر یاور «امام ع در میدان داشتن» در روزهداری: «ای کاش در رکاب تو باشم و وقتی برای خوردن و آشامیدن نباشد»
نگاه، منظر به روزه را باید اصلاح کنیم. ای کاش گاهی به روزه گرفتن اینطور نگاه کنیم که در مناجات قلبمون با امام(علیه السلام) مطرح کنیم که: ای امام! ای کاش که تو باشی، در رکاب تو باشم، فرصت نکنم برای خوردن و آشامیدن. امروز تمرین میکنم این فرصت نکردن را!
روزه زمینه ساز تقوا برای اقامه نماز مرتفعتر
بله دوستان طوری روزه بگیریم که ما را به نماز نزدیکتر کنه، این رو یک معیار برای خودمون بدونیم، در آیهی قرآن میفرماید که «کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون» یه جوری روزه بگیرید که زمینه ساز باشه برای تقوا. ببنید میفرماید که، در اوج متقین کیا هستند؟ «الذین یومنون بالغیب و یقیمون الصلاۀ» روزه بگیرید به تقوا نزدیک بشید، دراوج تقوائیات اقامهی صلاۀ. بله این مطلب هم به عنوان یه نکته از ماه مبارک رمضان. بله از یک نگاه روزه یعنی تمرین و پرورش اشتیاق برای نماز، روزه یعنی قلب را آمادهتر کردن برای نماز.
ورود به میدان «صیام برای ارتفاع نماز»
بله دوستان انجامش سخت نیست، یکی میفرماید چطور سخت نیست، میگیم که میتونیم بهش فکر کنیم. این یعنی شروع انجام، حداقل میتونیم اینطوری به روزه نگاه کنیم، این یعنی شروع انجام. پس انجامش سخت نیست. اتمامش سخته، اکمالش سخته، ولی انجام سخت نیست، انجام یعنی شروع کردن، یعنی واردش شدن. وارد این میدان شدن، سخت نیست، پرداختن بهش سخت نیست، مثل دین، پرداختن به دین سخت نیست، اتمامش سخته، اکمالش سخته. اگر سخت باشه اتمام و اکمالشه. مهم اومدن تو میدانه!