در گذر سالها، دغدغه «برای امام ع بودن» را داشته باشیم
بله دعا کنید که توفیق داشته باشیم چند دقیقه از شبانه روز رو واقعا« لِلّه » زمان بگذاریم،« لِلّه » خرج کنیم، برای خدا، برای خلیفه ی خدا. عمر میگذره، سالها گذشته و دوباره وارد یک سال جدید شمسی میشیم، امسال هم مگیذره، بارها و بارها این تجربه رو داشتیم وارد سال جدیدی شدیم و از اون سال خارج شدیم، اینکه من چقدر توفیق خواهم داشت در این سال جدید زمانی رو صرف خلیفه ی خدا کنم، زمانی از عمرم رو برای خلیفه ی خدا سپری کنم، در نماز، در اعمال و رفتارم، در کردارهای مختلف، در کار و زندگی.
خالص بودن و اهل ریا نبودن لزوما برای خدا رفتار کردن نیست
بسیاری از اعمال و رفتار ما« لِلّه » نیست. دوستان! « لِلّه » بودن به مفهوم خالص بودن نیست، « لِلّه » بودن در مقابل ریا نیست، یک فردی ممکن هست که اهل ریا نباشه ولی رفتارش« لِلّه » نیست چون در ذهن ما این قرار گرفته است که« لِلّه » در مقابل ریا هست. نه یک کسی ممکن هست که واقعا بره و در یک گوشه ای بنشینه و از گناهانی که داشته توبه کنه. این ریا نیست و کاملا هم خالصانه توبه میکنه ولی داره برای خودش این کار رو میکنه، به این نتیجه رسیده که اگر گناه بکنه به ضرر او تمام میشه و بخاطر خودش توبه میکنه.
برای خدا بودن: کنار گذاشتن خویشتن و منافع خود
بله خداوند توفیق بده که ما بتوانیم بخشی از عمرمون رو صرف« خلیفة الله » کنیم این رو خود ما میتوانیم قضاوت کنیم. اینکه انسان بسنجه و واقعا بداند که خودش بدون در نظر گرفتن خودش، بدون در نظر گرفتن منافع خودش قدمی رو برای خدا برداره و مشخص تر اینکه گاهی در ظاهر مقابل منافع خودش قدمی رو برای خدا برداره، قدمی رو در راستای خلیفة الله برداره. وقتی میفرماید که نصرت کنید اینطوری باید نصرت کردن رو دنبال کرد. به وسلیه ی مال و فرزند و نفس تون نصرت کنید، جهاد کنید، اینجا یعنی خودت رو کنار بگذار« لِلّه » باش.
جهاد و انفال، تمرینی برای « لِلّه بودن»
بعضی جاها این رفتار مشهود و پیداتر هست. چرا جهاد اینقدر قیمت داره؟ چرا انسان ها دعوت میشنوند به جهاد، آیا جهاد بالاتر از نماز هست؟ نه اما در جهاد دستیابی به رفتار« لِلّه » راحتتر هست، سهل الوصول تر هست. هر کسی در نماز توفیق« لِلّه » پیدا نمیکنه، اون رسول الله صلوات الله علیه و آله هست، مدال افتخار رسول الله صلوات الله علیه و آله هست که میفرماید« الأنعام : 162 قُلْ إِنَّ صَلاتي وَ نُسُكي وَ مَحْيايَ وَ مَماتي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ » این مدال افتخار رسول الله صلوات الله علیه و آله هست. چرا انفاق هست؟ بخاطر« لِلّه » تمرینی برای« لِلّه ».چون اینجا رفتار« لِلّهی » مشهودتر و سهل الوصول تر هست. این همه تاکید خداوند بر انفاق، آدم ها در انفاق یاد میگیرند که« لِلّه » رفتار کنند. البته اونجا هم خطراتی هست که میتونه« لِلّه » نباشه ولیکن « لِلّه » بودن راحت تر هست. واقعا از یک چیز خودش میگذره، ببینید در انفاق « لِلّه » فرد از بخشی از خودش که مثلا میتونه مال او باشه میگذره یعنی عملا چیزی از خودش رو از دست میده در ظاهر اینطوری هست، إن شاء الله که خداوند برای او جبران خواهد کرد، إن شاء الله که خداوند در آخرت چندین برابر جبران خواهد کرد ولی این فرد الان میگذره، الان کاری بخاطر او برای او انجام میده.
در رفتار لِلّه، فشار روی فرد بیشتر از سایر رفتارهاست
ببینید یک نکته عرض میکنیم این نکته کوچک هست و مسامحتا این نکته رو عرض میکنیم؛ در رفتار« لِلّه » فشار بر فرد هست، چیزی از خودش رو از دست میده، از خورجین خودش یک چیزی برمیداره و در خورجین او میگذاره یعنی به دنبال این هست.
« لِلّه بودن» یعنی بدون هیچ چشم داشت و انتظار
بله این موضوع باید برای ما مهم باشه، چند دقیقه از عمر شبانه روز مون رو صرف خلیفة الله کنیم. وجدان خودمون رو قاضی کنیم، خودمون خودمون رو بهتر میشناسیم، کارهایی که انجام میدیم، اموراتی که داریم، خداوند توفیق بده که در این مسیر اگر ما چند دقیقه ای رو در شبانه روز برای امام علیه السلام پادو باشیم، این قیمت داره، هرکسی که میخواهی باش، مهندس، دکتر، معلم، آخوند، روحانی، این عنوان ها مهم نیست، این عنوان ها برای خودمون هست، چند دقیقه از عمر شبانه روز رو خالصانه بدون هیچ منّتی، بدون هیچ چشم داشتی صرف امام علیه السلام میکنیم؟ وقتی چشم داشت هست، وقتی منّتی هست، وقتی انتظاری باشه« لِلّه » نیست،« لِلّه » یعنی بدون هیچ چشم داشتی، بدون هیچ انتظار. قیمت کار رسول الله صلوات الله علیه و آله این هست« إِنَّ صَلاتي وَ نُسُكي وَ مَحْيايَ وَ مَماتي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ » شما ذیل این« لِلّه » یکی از معانی که میخواهی بگذاری، بگذار« بدون هیچ چشم داشتی از خدا ». نمازم، نُسُکَم زندگیم، مماتم بدون هیچ چشم داشت از خدا من انتظاری از خدا ندارم، توقعی از خدا ندارم. بله خداوند توفیق بده که ما بتوانی ساعاتی از عمرمون رو بتوانیم اینطوری سپری کنیم.
یعنی این رو هم بعنوان یکی از اهداف زندگیمون در کنار هزاران هدفی که داریم حداقل به عنوان یکی از اهداف در زندگیمون وارد بکنیم و در گوشه ای از برنامه های زندگی مون قرارش بدیم و برای اون برنامه بگذاریم و خودمون رو بسنجیم، من، اینجا این کار رو با این نگاه انجام دادم. فقط هم خودمون بدانیم، یعنی با اینکار خدای نکرده به منیّت کشیده نشیم، فقط هم خودمون بدانیم.
نماز شب تمرینی برای «نماز لِلّه»
یک نکته اینکه انسان چطور در نماز «لِلّه » باشیم؟ در این مطلب بحث زیاد هست ولی یک نکته عرض کنیم؛« چرا نماز شب؟ » خواب شیرین تر هست یا بیدار شدن از خواب در سحرگاه شب؟ خب معلوم هست که خواب شیرین تر هست. پس شما از خودت میگذری«لِلّه » کسی هم خبر نداره. این خیلی مقدمه ی کوچک هست ها! عرض شد در رفتار«لِلّه » یک مقداری بایستی روی خود فرد یک فشاری بیاد، به ما در نمازهامون فشاری نمیآد، سه چهار دقیقه نمازی رو سریعا به قول بعضی ها اون طرف انداختن فشاری نداره.
به یاد نماز ظهر عاشورای امام حسین ع نماز خواندن، تمرین برای لِلّه بودن نماز
این یک مطلب، مطلب دیگر در نیّت نماز هست. برای چی نماز میخونیم؟ با چه حال و هوایی؟ با چه نیتی؟ یک فردی نماز میخونه و میگه که یک مقداری حالمون گرفته بریم یک نمازی بخونیم که سرحال تر بشیم. یکی فردی نماز میخونه و میگه نماز بخونیم چون وقتی کسی نماز میخونه خدا برکت زندگی اون فرد رو زیاد میکنه. اینها خوب هست، خیلی هم خوب هست ولی هنوز با اوج رفتار در«لِلّه » فاصله داره. شما میتونی نیت کنید و نماز بخونید و بگید که خدایا من نماز میخونم به یاد یاران امام حسین علیه السلام وقتی که در کنار ایشون در ظهر عاشورا نماز خوندند، به حسرت اون موقع، به حسرت چنین لحظه ای نماز میخونم. میگن خودت چی میخوای؟ میگی من نمیدانم، من به حسرت اون لحظه نماز میخونم، ای کاش من در کنار امام علیه السلام در اون لحظه بودم و اونجا می ایستادم و نماز میخواندم. ای کاش در اون لحظات نماز بودم و من میرفتم جلو می ایستادم و سپر میشدم. باز یکی از اون طرف داد میزنه که آقا! نماز میخونی خودت چی میخوای؟ میگی من متوجه نمیشم که خودت چی میخوای یعنی چی؟ این هم یک مطلب.
نماز خواندن به خاطر «قد قامت الصلاۀ»، در حسرت همراهی با امام ع در نماز، برای لِلّه بودن نماز
یک مطلب دیگر هم اینکه آقا! چرا نماز میخوانی؟چون « قَد قَامَتِ الصَلَاة » نماز میخوانم بخاطر اینکه امام علیه السلام به نماز ایستاده اند، چون به نماز ایستاده باید به نماز بایستم. شما تصور کنید که با امام حسین علیه السلام در ظهر عاشورا چهل پنجاه نفری با کم و زیادش داشتند نماز میخواندند( چهل پنجاه نفر). شما میری یک جایی در یک مسجدی نماز جماعت می ایستی و میبینی که صد تا صف نماز تشکیل شده، اونجا وقتی میخواهی که نماز رو شروع کنی بگو ای کاش ما هم در کنار امام بودیم و امام با چهل نفر نماز نمیخواند. آدم اونجا خودش در نماز داد و بیداد کنه خدایا! من اینجا چه کار میکنم، این چه نمازی هست؟ اصلا اینقدر پراکنده، اینقدر آواره، من اینجا چه کار میکنم؟ چرا بایستی من اینجا اینطوری به نماز بایستم و فکر کنم نماز بخونم و امام علیه السلام با چهل پنجاه نفر در میدان نبرد، در میدانی که محاصره ی دشمن هست به نماز بایستند، من چه نمازی میخوانم؟ ببینید با این کار تمام نمیشه ها! ما فقط فعلا میخواهیم یک کوچولو نگاه عوض بشه و إلّا این راه ادامه داره. این یک معرفت ادامه دار هست، همین فقط یک مقدار اندک ابتدا یک توجه بکنیم. اینکه میفرماید« قَد قَامَتِ الصَلَاة » از یک جهت تذکرش برای همین هست که« تو میخواهی چه کار کنی »؟ « قَد قَامَتِ الصَلَاة » امام علیه السلام نماز رو شروع کرده اند، تو تکلیف ات رو معلوم کن ببینم میخواهی چه کار کنی؟ خب ما هم اینطرف برای خودمون نمازمون رو شروع میکنیم. تقریبا عمده ی ما رفتار مون این هست که یکی داد میزنه و میگه امام علیه السلام نماز رو شروع کرده. میگیم کجا؟ میگه الگوی شما امام حسین علیه السلام باشه،« در میدان، در وسط میدان، در محاصره ی دشمن » امام علیه السلام اونجا با تعدادی معدود نماز رو شروع کرده اند. شما میخواهی چکار کنی؟ خب ما هم میریم یک جایی و برای خودمون نماز میخونیم. پاسخ عملی ما عمدتا اینطور هست. حداقل با دغدغه ی این موضوع رو داشتن به تغییر رفتار شروع کنیم. در نماز میخواهیم نیت کنیم بدانیم که میخواهیم برای چی نیت بکنیم. فضا رو بشناسیم.
نماز معیاری برای همراهی با امام ع در مقاطع مختلف
نماز معیار هست، نماز یک میدان هست، در ماجرای امام حسین علیه السلام هم بود و در ماجرای امام زمان صلوات الله علیه هم هست. امام علیه السلام ظهور میکنند و در مقطعی از خروج و ظهور ایشون به نماز می ایستند، بسیاری از روایات بر این مطلب تاکید داشته اند و توضیح داده اند و اشاره کرده اند. چرا؟ بخاطر اینکه الان به ما بگویند که نمازتون کجاست؟ شما میخواهی کدام صف بایستی؟ میخواهی چه کار کنی؟ میگی من میخواهم نماز بخوانم و خدا برکت زندگی ام رو زیاد کنه، گفته میشه که خب خوب هست خیلی ممنون خدا إن شاء الله برکت زندگیت رو زیاد میکنه، إن شاء الله بواسطه ی همین نماز خواندن هم در قیامت متنعم خواهی شد ولی این رفتار چندان« لِخَلِیفَۀِ الله » نیست.
قرار گرفتن در حال و هوای نماز ظهر عاشورای امام حسین ع، تمرینی برای همراهی با نماز امام زمان ع در آخرالزمان
ما با حس و حالی که از ماجرای امام حسین علیه السلام داریم خداوند توفیق داده و با محبتی که نسبت به این موضوع هست رفتارهای صحیح در قبال امام زمان صلوات الله علیه رو تمرین کنیم. شاید خیلی درک و معرفت نداریم از نمازی که امام علیه السلام در صحنه هایی از آخرالزمان برپا خواهد کرد ولی یک مقداری نماز امام حسین علیه السلام در ظهر عاشورا رو میتوانیم درک کنیم، میتوانیم یک حدی از اون رو حس کنیم، یک حال و هوایی از اون رو میتوانیم حس کنیم، خب همین رو الگو قرار بدیم. در دغدغه ی نماز« لِلّه » یکی از معیارها یعنی نمازی که در روز عاشورا در صف پشت سر امام حسین علیه السلام برگزار میشه. نمازی که اونجا در اون نماز ممکن هست که تیر بخوری و کشته بشی. میتونی یک ساعت بعد نمازت رو بخونی و کشته نشی ولی اون نماز اول وقت ممکن هست که کشته بشی.
درسی از نماز ظهر عاشورای امام حسین ع: نماز اول وقت در بدترین شرایط
من به شخصه ممکن هست که به راحتی حاضر به چنین رفتاری نباشم، یک تذکر به همه مون عرض کنیم، خودمون، دوستانمون" نماز امام حسین علیه السلام در روز عاشورا یعنی نماز اول وقتی که ممکن هست که کشته بشی، ما به این راحتی نماز اول وقتی که ممکن است کشته نشیم رو هم نمیخوانیم ".
نماز در کنار امام ع: محل صحیح اقامه نماز
بله میفرماید«« قَد قَامَتِ الصَلَاة » یعنی امام علیه السلام نماز رو شروع کردند، تو میخواهی چه کار کنی؟ خب من هم میرم یک جایی و نمازم رو شروع میکنم. آقا! این حرف همین قدر برای تو جلب توجه کرد؟ فلانی داد میزنه که امام علیه السلام نمازش رو شروع کرد، شما میگی باشه من هم میرم در پَستوی خونه مون و نمازم رو شروع میکنم. نماز رو بازی نگیریم، اینکه هر کسی هرجایی نماز بخونه درست نیست، اینکه هر کسی هرجایی نماز بخونه باعث نجات نیست، اینکه هرکسی در هر حال و هوایی نماز بخونه باعث نجات نیست، تا یک جایی جلو میبره ولی در یک صحنه هایی می افته. میفرماید« الماعون : 4 فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ » یک سری چاله ها هست که ممکن هست این چاله ها چاه های بزرگ هم باشند، مُصَلِّین در اونها می افتند. یعنی شما میخواهی تصویر کنید اینطوری هست که یک سری چاله ها و چاه ها هست بعضی آدم هایی که نماز میخوانند میرن و می افتند در اونها انگار که رفته انتهای چاه بزرگی و داره نماز میخونه. آقا! امام علیه السلام در میدان هستند، وسط میدان هستند با چند نفر، مثلا شما فرض کنید پانزده نفر، بیست نفر، ایستاده اند و دارند نماز میخوانند. تو رفتی انتهای چاه، رفتی در یک چاله و داری نماز میخونی؟ ببینید ما میخواهیم تربیتی از« فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ » برداشت کنیم اینجوری ببینیم، تو رفتی کجا و ایستادی نماز میخونیم؟ آیا نماز خواندن تو شبیه این هست که رفتی انتهای یک چاله ای و داری نماز میخونی؟ رفتی در یک گودالی پنهان شدی و داری نماز میخونی؟ « الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتهِِمْ سَاهُونَ(5) الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ(6 الماعون) » جالب شد تا اینجا دو تا مطلب شد.« وَ يَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ(7) »سه تا مطلب شد. بله بعضی ها نماز هاشون در چاله ها هست، در چاه ها هست. امام علیه السلام در یک جایی دارند نماز میخوانند اما اون افراد در پَستو هایی نماز میخوانند. این حرف بایستی برای فرد قیمت داشته باشه. این رو بایستی در نماز ها توجه کنیم. در روز چند مرتبه نماز میخونیم، حداقل این مطلب برای ما پررنگ باشه، وقت نماز شده، یک کسی صدا میزنه که وقت نماز هست« قَد قَامَتِ الصَلَاۀ » فرد پیش خودش بگه که امام علیه السلام در میدان با چند نفر مشغول نماز هست، من میخواهم کجا بایستم و نماز بخوانم؟ من برای چی میخواهم به نماز بایستم؟
بله إن شاء الله که خداوند توفیق بده و ما بتوانیم ساعاتی از عمرمون رو صرف خلیفة الله کنیم.
